Potlatch (1954-1957)

Αναδημοσίευση από την ιστοσελίδα της Κατάληψης Σινιάλο

Το βιβλίο Potlatch (1954-57) τυπώθηκε τον Μάιο του 2018 σε 500 αντίτυπα με τη στήριξη της κατάληψης Σινιάλο. Σύμφωνα με τον τίτλο του, τις επιλογές των δημιουργών του και τις θεμελιώδεις αρχές της κατάληψης, το Potlatch δεν αγοράζεται ούτε πωλείται αλλά μόνο χαρίζεται, προσκαλώντας σε αμοιβαίες σχέσεις υπέρμετρης, ανεκτίμητης δωρεάς. Μοναδικός σκοπός της έκδοσης είναι να συμβάλει στην καταστροφή του κόσμου της εξουσίας και του εμπορεύματος. Στέγες γραμμάτων και τεχνών, αρχιτέκτονες και καλλιτέχνες του διαχωρισμού, ιστορικοί, κοινωνιολόγοι και λοιπά αστυνομικά όργανα και επαγγελματίες της αφομοίωσης: είστε μέρος του πολιτισμού που τελικά θα γκρεμίσουμε, και γι’ αυτό οι μέρες της αφθονίας σας είναι μετρημένες. Κάτω τα ξερά σας.

Κατάληψη Σινιάλο

Καποδιστρίου και Θεσσαλονίκης, Αιγάλεω
e-mail: sinialo@espiv.net
https://sinialo.espiv.net

Για να κατεβάσετε το Potlatch σε μορφή pdf πατήστε εδώ.

Advertisements
Posted in Καταστασιακή Διεθνής / Situationist International, Λετριστική Διεθνής (Potlatch) | Leave a comment

Ραούλ Βανεγκέμ – Σχόλια εναντίον της πολεοδομίας (1961)

ΣΧΟΛΙΑ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΤΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ

Η γνώμη ενός ειδικού –του Σομπάρ ντε Λωβ– επιβεβαιώνει, σύμφωνα με ακριβή πειράματα, ότι τα προγράμματα που προτείνονται από τους πολεοδόμους δημιουργούν σε ορισμένες περιπτώσεις  δυσφορίες και εξεγέρσεις που θα μπορούσαν να αποφευχθούν εν μέρει αν είχαμε μια βαθύτερη γνώση των πραγματικών συμπεριφορών, και κυρίως των κινήτρων αυτών των  συμπεριφορών.

Μεγαλείο και υποτέλεια της πολεοδομίας. Αφού ξετρυπώσαμε τον πολεοδομικό σχεδιαστή με μια καχύποπτη επιμονή, λοξοδρομήσαμε όπως άρμοζε απέναντι σε μια τέτοια έλλειψη χρήσεων, απέναντι σε μια τέτοια αισχρότητα. Δεν πρόκειται εδώ να αμφισβητηθεί η λαϊκή ετυμηγορία. Ο λαός είχε ήδη αποφανθεί με την ίδια απρέπεια: “Βρε αρχιτέκτονα!” ήταν ανέκαθεν μια βρισιά στο Βέλγιο. Αλλά αφού ένας τέτοιος ειδικός συντάσσεται σήμερα με την κοινή γνώμη και επιχειρεί κι αυτός να ξετρυπώσει τον σχεδιαστή, σωθήκαμε! Έτσι, ο πολεοδόμος καταδικάζεται επίσημα γιατί προκαλεί δυσφορία και εξέγερση, γιατί τις προκαλεί “σχεδόν” σαν πρωτογενής προβοκάτορας. Πρέπει να ελπίζουμε σε μια κατάλληλη αντίδραση των δημόσιων αρχών· θα ήταν αδιανόητο να διατηρούνται εξόφθαλμα εστίες εξέγερσης από εκείνους που έχουν το καθήκον να τις σβήνουν. Υπάρχει εδώ ένα έγκλημα εναντίον της κοινωνικής ειρήνης που μπορεί να κριθεί μόνο από ένα πολεμικό συμβούλιο. Θα δούμε άραγε τη δικαιοσύνη να επιβάλλεται στον τομέα της; Εκτός αν ο ειδικός δεν είναι τελικά παρά ένας πανούργος πολεοδόμος.

Αν ο σχεδιαστής δεν μπορεί να γνωρίζει τα συμπεριφορικά κίνητρα εκείνων που θέλει να στεγάσει με τον καλύτερο τρόπο για τη νευρική τους ισορροπία, θα ήταν καλύτερο να ενσωματωθεί η πολεοδομία χωρίς καθυστέρηση στο επίκεντρο των εγκληματολογικών ερευνών (να εντοπίζονται οι προβοκάτορες –βλ. παραπάνω– και να επιτρέπεται σε όλους να παραμένουν ήσυχοι εντός της ιεραρχίας)· αν μπορεί πραγματικά, τότε η επιστήμη της ποινικής καταστολής χάνει τον λόγο ύπαρξής της και αλλάζει κοινωνική ονομασία: η πολεοδομία θα είναι αρκετή για τη διατήρηση της καθιερωμένης τάξης χωρίς προσφυγή στη χοντροκοπιά των πολυβόλων. Ο άνθρωπος εξομοιωμένος με το σκυρόδεμα, τι όνειρο ή τι ευτυχής εφιάλτης για τους τεχνοκράτες, έστω και αν αυτό που τους απομένει από Ανώτερη Νευρική Δραστηριότητα χάνεται και αποθηκεύεται μέσα στη δύναμη και τη σκληρότητα του σκυροδέματος.

Αν οι ναζί είχαν γνωρίσει τους σύγχρονους πολεοδόμους, θα είχαν μετατρέψει τα στρατόπεδα συγκέντρωσης σε H.L.M.[1] Αλλά αυτή η λύση φαίνεται υπερβολικά βάναυση για τον κ. Σομπάρ ντε Λωβ. Η ιδεώδης πολεοδομία πρέπει να περιλαμβάνει τους πάντες, χωρίς δυσφορία ή εξέγερση, προς την τελική λύση του προβλήματος του ανθρώπου.

Η πολεοδομία είναι η πληρέστερη συγκεκριμένη πραγματοποίηση ενός εφιάλτη. Εφιάλτης, σύμφωνα με το Λιτρέ: “κατάσταση που καταλήγει σε αφύπνιση με ένα σκίρτημα μετά από έντονη ανησυχία”. Αλλά σκίρτημα απέναντι σε τι; Ποιος μας μπούκωσε μέχρι υπνηλίας; Θα ήταν εξίσου ανόητο να εκτελεστεί ο Άιχμαν όσο και να απαγχονιστούν οι πολεοδόμοι. Αυτό θα σήμαινε ότι επιτίθεται κανείς στους στόχους ενώ βρίσκεται μέσα στο πεδίο βολής!

Ο σχεδιασμός είναι η σπουδαία λέξη, η απρεπής λέξη όπως λένε μερικοί. Οι ειδικοί μιλάνε για οικονομικό σχεδιασμό και για πολεοδομικό σχεδιασμό, έπειτα κλείνουν το μάτι με νόημα και, εφόσον το παιχνίδι διεξάγεται επιτυχώς, όλοι χειροκροτούν. Το αποκορύφωμα του θεάματος είναι ο σχεδιασμός της ευτυχίας. Ήδη, ο υπέρμαχος των αριθμών διενεργεί την έρευνά του· ακριβή πειράματα διαπιστώνουν την πυκνότητα των τηλεθεατών· το ζήτημα είναι η διευθέτηση του εδάφους γύρω τους, η οικοδόμηση για λογαριασμό τους, χωρίς να αποσπαστούν από τις ασχολίες με τις οποίες τρέφονται από τα μάτια και τα αυτιά. Το ζήτημα είναι να εξασφαλιστεί για τον καθένα μια ειρηνική ζωή και μια ισορροπία, με εκείνη τη σοφή προνοητικότητα που έδειχναν οι πειρατές των κόμικς στη φράση τους: “Οι νεκροί δεν μιλούν”. Η πολεοδομία και η πληροφόρηση είναι συμπληρωματικές στις καπιταλιστικές και “αντι-καπιταλιστικές” κοινωνίες, οργανώνουν τη σιωπή.

Η κατοικία είναι το “πιείτε κόκα-κόλα” της πολεοδομίας. Η ανάγκη να πίνει κανείς
αντικαθίσταται από την ανάγκη να πίνει κόκα-κόλα. Το να κατοικείς σημαίνει να είσαι παντού στο σπίτι σου, λέει ο Κίσλερ, αλλά μια τέτοια προφητική αλήθεια δεν αρπάζει κανέναν από τον λαιμό, είναι ένα κασκόλ ενάντια στο αυξανόμενο ψύχος,
έστω και αν θυμίζει θηλιά. Κατοικούμαστε, αυτό είναι το σημείο από το οποίο πρέπει να ξεφύγουμε.

Ως public-relation, η ιδεώδης πολεοδομία είναι η προβολή στον χώρο της κοινωνικής ιεραρχίας χωρίς συγκρούσεις. Δρόμοι, γκαζόν, φυσικά λουλούδια και τεχνητά δάση λιπαίνουν τα γρανάζια της υποταγής, την κάνουν ευχάριστη. Σε ένα μυθιστόρημα του Υβ Τουραίν, το Κράτος προσφέρει στους συνταξιούχους εργάτες ακόμα και ένα ηλεκτρονικό αυνανιστήρι· εδώ ωφελούνται τόσο η οικονομία όσο και η ευτυχία.

Μια ορισμένη πολεοδομία υψηλού κύρους είναι απαραίτητη, ισχυρίζεται ο Σομπάρ ντε Λωβ. Αυτό το θέαμα που μας προτείνει καθιστά γραφικό τον Οσμάν, αυτόν που δεν μπορούσε να διαχειριστεί το κύρος έξω από ένα πεδίο βολής. Αυτή τη φορά, το ζήτημα είναι να οργανωθεί σκηνικά το θέαμα στην καθημερινή ζωή, να αφεθεί ο καθένας να ζήσει μέσα στο πλαίσιο που αντιστοιχεί στον ρόλο που του επιβάλλει η καπιταλιστική κοινωνία, να απομονωθεί περισσότερο εκπαιδευόμενος σαν ένας τυφλός ώστε να αναγνωρίζει απατηλά τον εαυτό του στην υλοποίηση της ίδιας του της αλλοτρίωσης.

Η καπιταλιστική εκπαίδευση του χώρου δεν είναι παρά η εκπαίδευση μέσα σε έναν
χώρο όπου χάνει κανείς τη σκιά του, όπου καταλήγει να χαθεί εξαιτίας της αναζήτησης του εαυτού του σε αυτό που δεν είναι. Τι ωραίο παράδειγμα επιμονής για όλους τους καθηγητές και τους λοιπούς εξουσιοδοτημένους οργανωτές της άγνοιας.

Η διάταξη μιας πόλης, οι δρόμοι της, οι τοίχοι της, οι συνοικίες της, όλα είναι σημάδια μιας παράξενης οροθέτησης. Ποιο σημάδι αναγνωρίζουμε εδώ για δικό μας; Μερικά γκράφιτι, λέξεις άρνησης ή απαγορευμένες χειρονομίες, χαραγμένες βιαστικά, των
οποίων το ενδιαφέρον δεν είναι ορατό για τους σοφολογιότατους παρά μόνο στους τοίχους της Πομπηίας, σε μια απολιθωμένη πόλη. Αλλά οι δικές μας πόλεις είναι ακόμα πιο απολιθωμένες. Θέλουμε να κατοικήσουμε σε χώρες γνώσης, ανάμεσα σε σημάδια τόσο ζωντανά όσο και οι καθημερινοί φίλοι. Η επανάσταση θα είναι επίσης η αέναη δημιουργία σημαδιών που ανήκουν σε όλους.

Υπάρχει μια απίστευτη βαρύτητα σε οτιδήποτε σχετίζεται με την πολεοδομία. Η λέξη κατασκευάζω πηγαίνει κατευθείαν στον πάτο μέσα στο νερό όπου επιπλέουν οι άλλες πιθανές λέξεις. Οπουδήποτε εξαπλώθηκε ο γραφειοκρατικός πολιτισμός, η αναρχία της ατομικής κατασκευής θυσιάστηκε επισήμως και αναλήφθηκε από τα αρμόδια όργανα της εξουσίας, έτσι ώστε το ένστικτο της κατασκευής εξαλείφθηκε σαν ελάττωμα και δεν επιβιώνει πλέον παρά μόνο στα παιδιά, στους πρωτόγονους (στους ανεύθυνους, σύμφωνα με τη διοικητική ορολογία). Και σε όλους εκείνους που, ελλείψει της αλλαγής ζωής, την περνάνε γκρεμίζοντας και ξαναχτίζοντας την καλύβα τους.

Η πολεοδομία ξέρει καλά να εξασκεί την τέχνη της καθησύχασης στην πιο καθαρή μορφή της: ύστατη ευγένεια μιας εξουσίας που επιδιώκει να εξασφαλίσει τον πλήρη έλεγχο του νου.

Θεός και Πόλη: καμία αφηρημένη και ανύπαρκτη εξουσία δεν θα μπορούσε καλύτερα από την πολεοδομία να διεκδικήσει τη διαδοχή του Θεού στη θέση του πορτιέρη που έμεινε κενή από τον θάνατο που γνωρίζουμε. Με την πανταχού παρουσία της, την απέραντη αγαθότητά της και, ίσως κάποια μέρα, την κυρίαρχη εξουσία της, η πολεοδομία (ή το σχέδιό της) θα είχε σίγουρα τα μέσα για να τρομάξει την Εκκλησία, αν υπήρχε η παραμικρή αμφιβολία σχετικά με την ορθοδοξία της εξουσίας. Αλλά δεν υπάρχει γιατί η Εκκλησία ήταν “πολεοδομία” πολύ πριν την εξουσία· τι θα μπορούσε να φοβηθεί από έναν κοσμικό Άγιο Αυγουστίνο;

Υπάρχει κάτι θαυμαστό στην επίτευξη της συνύπαρξης στη λέξη “κατοικώ” χιλιάδων όντων από τα οποία έχει αφαιρεθεί ακόμα και η ελπίδα μιας τελικής κρίσης. Με αυτή την έννοια, το θαυμαστό στέφει το απάνθρωπο.

Να βιομηχανοποιηθεί η ιδιωτική ζωή: “Κάντε τη ζωή σας μια επιχείρηση”, αυτό θα είναι το νέο σύνθημα. Να προταθεί σε όλους να οργανώσουν το ζωτικό τους περιβάλλον σαν ένα μικρό εργοστάσιο που πρέπει να διαχειριστούν, σαν μια μικρογραφία εταιρείας με τα υποκατάστατα μηχανών, την παραγωγή γοήτρου, το σταθερό της κεφάλαιο από τοίχους και έπιπλα, δεν είναι άραγε αυτός ο καλύτερος τρόπος για να κατανοήσουμε πλήρως τις ανησυχίες εκείνων των κυρίων που κατέχουν ένα πραγματικό, ένα μεγάλο εργοστάσιο, που πρέπει επίσης να παράγει;

Τυποποίηση του ορίζοντα: οι τοίχοι και οι τεχνητές γωνίες πρασίνου θέτουν νέα όρια στο όνειρο και στη σκέψη, γιατί πρέπει παρόλα αυτά να εξωραΐσουμε την έρημο για να μάθουμε πού τελειώνει.

Οι νέες πόλεις θα σβήσουν ακόμα και τα ίχνη των μαχών που αντιπαρέθεταν τις παραδοσιακές πόλεις στους ανθρώπους που ήθελαν να καταπιέζουν. Να ξεριζωθεί από τη μνήμη όλων η αλήθεια ότι κάθε καθημερινή ζωή έχει την ιστορία της και, με τον μύθο της συμμετοχής, να αναιρεθεί ο αναλλοίωτος χαρακτήρας του βιώματος, με αυτούς τους όρους θα εξέφραζαν οι πολεοδόμοι τους σκοπούς που επιδιώκουν, αν καταδέχονταν να αφήσουν κατά μέρος για μια στιγμή το πνεύμα της σοβαρότητας που εμποδίζει τη σκέψη τους. Όταν εξαφανίζεται το πνεύμα της σοβαρότητας, ο ουρανός καθαρίζει, όλα ή σχεδόν όλα γίνονται διαυγέστερα· έτσι, οι κωμικοί το γνωρίζουν καλά, όταν καταστρέφει κανείς τον εχθρό με βόμβες υδρογόνου καταδικάζει τον εαυτό του να πεθάνει μέσα σε μια πιο μακροχρόνια οδύνη. Θα χρειαστεί να χλευάζουμε για πολύ καιρό τους πολεοδόμους μέχρι να αντιληφθούν το περίγραμμα της αυτοκτονίας τους στην επίθεση που προσχεδιάζουν;

Τα νεκροταφεία είναι οι πιο φυσικές ζώνες πρασίνου που υπάρχουν, οι μόνες που θα ενσωματωθούν αρμονικά στο πλαίσιο των μελλοντικών πόλεων, ως οι τελευταίοι χαμένοι παράδεισοι.

Το κόστος παραγωγής πρέπει να πάψει να αποτελεί εμπόδιο στην επιθυμία για οικοδόμηση, έτσι ισχυρίζεται ο οικοδόμος της αριστεράς. Ας αναπαυθεί εν ειρήνη· αυτό θα συμβεί σύντομα, όταν η επιθυμία για οικοδόμηση θα έχει εξαφανιστεί.

Στη Γαλλία έχουν αναπτυχθεί οι μέθοδοι που καθιστούν την κατασκευή ένα παιχνίδι μηχανικής (Ζ-Ε. Αβέλ). Στην καλύτερη περίπτωση, ένα εστιατόριο αυτοεξυπηρέτησης δεν είναι ποτέ κάτι παραπάνω από ένα μέρος όπου κάποιος εξυπηρετεί, με την έννοια που το πιρούνι εξυπηρετεί στο φαγητό.

Αναμιγνύοντας τον μακιαβελισμό με το οπλισμένο σκυρόδεμα, η πολεοδομία έχει καθαρή τη συνείδησή της. Εισερχόμαστε στο βασίλειο των αστυνομικών αβροτήτων. Υποδούλωση με αξιοπρέπεια.

Οικοδόμηση με αυτοπεποίθηση: ακόμα και η πραγματικότητα των παράθυρων με θέα δεν κρύβει την επίπλαστη επικοινωνία, ακόμα και η ατμόσφαιρα των δημόσιων χώρων καταγγέλλει την απόγνωση και την απομόνωση των ιδιωτικών συνειδήσεων, ακόμα και το πολυάσχολο γέμισμα του χώρου μετριέται σε νεκρό χρόνο.

Σχέδιο για μια ρεαλιστική πολεοδομία: αντικαταστήστε τις σκάλες του Πιρανέζι με ασανσέρ, μετατρέψτε τους τάφους σε κτίρια, περιστοιχίστε τους υπονόμους με πλατάνια, οργανώστε τους σκουπιδοτενεκέδες σε σαλόνια, στοιβάξτε τις τρώγλες και χτίστε όλες τις πόλεις με τη μορφή μουσείου· αξιοποιήστε τα πάντα, ακόμα και το τίποτα.

Χειροπιαστή αλλοτρίωση: η πολεοδομία κάνει την αλλοτρίωση απτή. Το πεινασμένο προλεταριάτο ζούσε την αλλοτρίωση με την οδύνη των ζώων. Εμείς την ζούμε με την τυφλή οδύνη των αντικειμένων. Νιώθουμε διαφορετικοί ψηλαφώντας στα τυφλά.

Οι ειλικρινείς και διορατικοί πολεοδόμοι έχουν το θάρρος των στυλιστών. Θα κάνουμε τη ζωή μας έρημο για να νομιμοποιήσουμε τις βλέψεις τους;

Οι θεματοφύλακες της φιλοσοφικής πίστης ανακάλυψαν πριν από περίπου είκοσι χρόνια την ύπαρξη μιας εργατικής τάξης. Σε μια εποχή όπου οι κοινωνιολόγοι συμπράττουν για να αποφανθούν ότι η εργατική τάξη δεν υπάρχει πια, οι πολεοδόμοι δεν περίμεναν ούτε τους φιλοσόφους ούτε τους κοινωνιολόγους για να εφεύρουν τον κάτοικο. Θα πρέπει να τους αποδώσουμε τη δόξα ότι ήταν από τους πρώτους που διέκριναν τις νέες διαστάσεις του προλεταριάτου. Ορισμός ακόμα πιο ακριβής και λιγότερο αφηρημένος καθώς μπόρεσαν, με τις πιο ευέλικτες εκπαιδευτικές μεθόδους, να οδηγήσουν σε μια λιγότερο βάναυση αλλά ριζική προλεταριοποίηση το σύνολο σχεδόν της κοινωνίας.

Προειδοποίηση στους κατασκευαστές ερειπίων: τους πολεοδόμους θα διαδεχθούν οι τελευταίοι τρωγλοδύτες των παραγκουπόλεων και των φτωχογειτονιών. Αυτοί θα ξέρουν πώς να χτίζουν. Οι προνομιούχοι των πόλεων-κοιτώνων θα μπορούν μόνο να καταστρέφουν. Πρέπει να περιμένουμε πολλά από μια τέτοια συνάντηση: ορίζει την επανάσταση.

Με την υποτίμησή του, το ιερό έγινε μυστήριο: η πολεοδομία είναι η έσχατη πτώση του Μεγάλου Αρχιτέκτονα.

Πίσω από την τεχνολογική αυταρέσκεια κρύβεται μια προφανής αλήθεια, αναμφισβήτητη καθαυτή: πρέπει να “κατοικήσουμε”. Ο άστεγος είναι πολύ καλά ενήμερος σχετικά με τη φύση μιας τέτοιας αλήθειας. Αναμφίβολα καλύτερα από οποιονδήποτε άλλον αναλογίζεται, ανάμεσα στους σκουπιδοτενεκέδες όπου τον υποχρεώνει να ζει η απαγόρευση κατοικίας, σε ποιο βαθμό η οικοδόμηση της ζωής του και η οικοδόμηση του σπιτιού του είναι αδιαχώριστες στο μοναδικό αληθινό σχέδιο που υπάρχει, την πρακτική. Αλλά η εξορία στην οποία τον κρατάει ο πολιτισμένος κόσμος μας καθιστά την εμπειρία του τόσο αμελητέα και τόσο επίπονη ώστε ο πατενταρισμένος οικοδόμος θα έβρισκε σε αυτήν ένα πρόσχημα για να δικαιολογήσει τον εαυτό του –αν κάναμε την παράλογη υπόθεση ότι η εξουσία θα έπαυε να διασφαλίζει την ύπαρξή του.

Φαίνεται ότι η εργατική τάξη δεν υπάρχει πια. Πολλοί πρώην προλετάριοι μπορούν σήμερα να έχουν πρόσβαση στις ανέσεις που παλιότερα προορίζονταν για μια μειοψηφία· τα έχουμε ξανακούσει αυτά. Αλλά δεν είναι μάλλον η αυξανόμενη ποσότητα ανέσεων αυτή που παρέχει πρόσβαση στις ανάγκες τους και ερεθίζει τις απαιτήσεις τους; Έτσι ώστε μια ορισμένη οργάνωση των ανέσεων, όπως φαίνεται, προλεταριοποιεί με επιδημικό τρόπο όλους εκείνους που μολύνει με τη δύναμη των αντικειμένων. Ωστόσο, η δύναμη των αντικειμένων ασκείται με τη μεσολάβηση υπεύθυνων ηγετών, παπάδων μιας αφηρημένης τάξης των οποίων τα μοναδικά προνόμια θα συνοψιστούν αργά ή γρήγορα στο να βασιλεύουν σε ένα διοικητικό κέντρο περιστοιχισμένο από γκέτο. Ο τελευταίος άνθρωπος θα πεθάνει από πλήξη όπως μια αράχνη πεθαίνει από την πείνα στο κέντρο του ιστού της.

Πρέπει να χτίσουμε γρήγορα, υπάρχουν τόσοι πολλοί άνθρωποι για να στεγάσουμε, λένε οι ανθρωπιστές του οπλισμένου σκυροδέματος. Πρέπει να σκάψουμε χαρακώματα χωρίς καθυστέρηση, λένε οι στρατηγοί, υπάρχει μια ολόκληρη πατρίδα για να σώσουμε. Δεν είναι κάπως άδικο να επαινούνται οι πρώτοι και να λοιδορούνται οι δεύτεροι; Στην εποχή των πυραύλων και των εξαρτημένων αντανακλαστικών, η φάρσα των στρατηγών εξακολουθεί να είναι καλόγουστη. Αλλά να υψώνουμε χαρακώματα στον αέρα με το ίδιο πρόσχημα!

ΡΑΟΥΛ ΒΑΝΕΓΚΕΜ

 

[1] H.L.M.: Habitations à Loyer Modéré (κατοικίες χαμηλού ενοικίου) [ΣτΜ].

 

Σημείωση της μετάφρασης

Το παραπάνω κείμενο δημοσιεύτηκε στο τεύχος 6 της Καταστασιακής Διεθνούς τον Αύγουστο του 1961.

Πριονιστήριο το Χρυσό Χέρι
Δεκέμβριος 2018

 

Posted in Καταστασιακή Διεθνής / Situationist International, Raoul Vaneigem | Leave a comment

Μωχάμεντ Νταχού – Σημειώσεις για ένα κάλεσμα προς την Ανατολή (Potlatch No 6, Ιούλιος 1954)

Τα αραβικά κράτη πεθαίνουν. Πού θα μπορούσαν να οδηγήσουν οι εθνικές πολιτικές τους που θεμελιώνονται στη δυστυχία των λαών τους;

Δεν υπήρξε Αιγυπτιακή επανάσταση. Πέθανε από τις πρώτες μέρες· πέθανε μαζί με τους εργάτες της κλωστοϋφαντουργίας που εκτελέστηκαν για τον “κομμουνισμό”. Στην Αίγυπτο αποκοιμίζουν το πλήθος δείχνοντάς του τη διώρυγα του Σουέζ. Οι Άγγλοι δεν θα πάνε μακριά: μόνο μέχρι την Ιορδανία ή τη Λιβύη.

Η Σαουδική Αραβία στηρίζει την κοινωνική της ζωή στο Κοράνι και πουλάει το πετρέλαιό της στους Αμερικανούς. Ολόκληρη η Μέση Ανατολή βρίσκεται στα χέρια των στρατιωτικών. Οι καπιταλιστικές εξουσίες τρέφουν τους ανταγωνιστικούς εθνικισμούς και παίζουν μαζί τους.

Πρέπει να ξεπεράσουμε κάθε εθνικιστική ιδέα. Η Βόρεια Αφρική πρέπει να απελευθερωθεί όχι μόνο από την ξένη κατοχή αλλά και από τους φεουδάρχες αφέντες της. Πρέπει να αναγνωρίζουμε τη χώρα μας οπουδήποτε επικρατεί η ιδέα της ελευθερίας που μας ταιριάζει και μόνο εκεί.

Τα αδέρφια μας ορίζονται πέρα από ζητήματα συνόρων και φυλής. Ορισμένες αντιθέσεις, όπως η σύγκρουση με το κράτος του Ισραήλ, δεν μπορούν να επιλυθούν παρά μόνο μέσω της επανάστασης και στα δύο στρατόπεδα. Πρέπει να πούμε στις Αραβικές χώρες: Η υπόθεσή μας είναι κοινή. Δεν υπάρχει Δύση απέναντί σας.

Μωχάμεντ Νταχού

Posted in Uncategorized | Leave a comment

Λετριστική Διεθνής: Απάντηση σε μια έρευνα της Βελγικής σουρεαλιστικής ομάδας (Potlatch No5, Ιούλιος 1954)

«Ποιο νόημα αποδίδετε στη λέξη “ποίηση”;»

Η ποίηση έχει εξαντλήσει τα τελευταία επίσημα θέλγητρά της. Πέρα από την αισθητική, η ποίηση βρίσκεται εξολοκλήρου στην εξουσία των ανθρώπων πάνω στις περιπέτειές τους. Η ποίηση διαβάζεται στα πρόσωπα. Είναι επείγον λοιπόν να δημιουργηθούν νέα πρόσωπα. Η ποίηση υπάρχει στη μορφή των πόλεων. Ας κατασκευάσουμε λοιπόν συναρπαστικές πόλεις. Η νέα ομορφιά θα είναι ΚΑΤΑΣΤΑΣΙΑΚΗ, δηλαδή προσωρινή και βιωμένη.

Οι τελευταίες καλλιτεχνικές παραλλαγές δεν μας ενδιαφέρουν παρά μόνο εξαιτίας της επιδραστικής δυνατότητας που μπορούμε να επενδύσουμε ή να ανακαλύψουμε σε αυτές. Η ποίηση δεν σημαίνει για μας τίποτα άλλο εκτός από την επεξεργασία εντελώς καινούριων συμπεριφορών και των μέσων για να προσδώσουμε σε αυτές πάθος.

ΛΕΤΡΙΣΤΙΚΗ ΔΙΕΘΝΗΣ

(Δημοσιεύτηκε στο ειδικό τεύχος του περιοδικού Ο Χάρτης της Φύσης. Βρυξέλλες, Ιανουάριος 1954.)

Posted in Λετριστική Διεθνής (Potlatch) | Leave a comment

Potlatch #29 (5 Νοεμβρίου 1957)

Potlatch #29

Ενημερωτικό Δελτίο της Λετριστικής Διεθνούς

5 Νοεμβρίου 1957

Στις 28 Ιουλίου, η συνδιάσκεψη του Κόζιο ντ’ Αρόσια ολοκληρώθηκε με την απόφαση να ενοποιηθούν πλήρως οι εκπροσωπούμενες ομάδες (Λετριστική Διεθνής, Διεθνές Κίνημα για ένα Φαντασιακό Μπάουχαους, Ψυχογεωγραφική Επιτροπή) και με τη συγκρότηση – που ψηφίστηκε με πέντε ψήφους έναντι μίας, και δύο αποχών – μιας Καταστασιακής Διεθνούς στη βάση που καθορίστηκε από τις προπαρασκευαστικές δημοσιεύσεις της συνδιάσκεψης. Το Potlatch θα τεθεί τώρα υπό τον έλεγχό της.

Άλλη μια προσπάθεια αν θέλετε να είστε καταστασιακοί

(Η Κ.Δ. εντός και εναντίον της αποσύνθεσης)

στον Μωχάμεντ Νταχού

Το συλλογικό έργο που προτείνουμε είναι η δημιουργία ενός νέου πολιτιστικού θεάτρου επιχειρήσεων, το οποίο τοποθετούμε εξ υποθέσεως στο επίπεδο μιας δυνητικής γενικής κατασκευής ατμοσφαιρών με την προετοιμασία, υπό ορισμένες περιστάσεις, των όρων της διαλεκτικής διακόσμου-συμπεριφοράς. Βασιζόμαστε στην προφανή διαπίστωση της φθοράς των σύγχρονων μορφών της τέχνης και της γραφής· και η ανάλυση αυτής της συνεχούς κίνησης μας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι το ξεπέρασμα του σημασιολογικού συνόλου των πολιτιστικών εκδηλώσεων όπου βλέπουμε μια κατάσταση αποσύνθεσης που έχει φτάσει στο ακραίο ιστορικό της στάδιο (για τον ορισμό αυτού του όρου, βλ. Έκθεση για την κατασκευή καταστάσεων) πρέπει να αναζητηθεί μέσω της ανώτερης οργάνωσης των μέσων δράσης της εποχής μας στην κουλτούρα. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να προβλέψουμε και να πειραματιστούμε με το επέκεινα της σημερινής εξατομίκευσης των φθαρμένων παραδοσιακών τεχνών, όχι για να επιστρέψουμε σε ένα οποιοδήποτε συνεκτικό σύνολο του παρελθόντος (τον καθεδρικό ναό) αλλά για να ανοίξουμε τον δρόμο προς ένα μελλοντικό συνεκτικό σύνολο, που αντιστοιχεί σε μια νέα κατάσταση του κόσμου της οποίας η πιο σημαντική εκδήλωση θα είναι η πολεοδομία και η καθημερινή ζωή μιας υπό διαμόρφωση κοινωνίας. Βλέπουμε καθαρά ότι η ανάπτυξη αυτού του έργου προϋποθέτει μια επανάσταση που δεν έχει ακόμα πραγματοποιηθεί, και ότι οποιαδήποτε έρευνα περιορίζεται από τις αντιφάσεις του παρόντος. Η Καταστασιακή Διεθνής συγκροτήθηκε κατ’ όνομα, αλλά αυτό δεν σημαίνει παρά μόνο το ξεκίνημα μιας απόπειρας κατασκευής πέραν της αποσύνθεσης, η οποία μας περικλείει εξολοκλήρου, όπως και ολόκληρο τον κόσμο. Η συνειδητοποίηση των πραγματικών δυνατοτήτων μας απαιτεί ταυτόχρονα την αναγνώριση του προ-καταστασιακού χαρακτήρα, με την αυστηρή έννοια του όρου, όλων όσα μπορούμε να επιχειρήσουμε, και την οριστική ρήξη με τον τομέα της καλλιτεχνικής εργασίας. Ο κύριος κίνδυνος είναι μια συνισταμένη αυτών των δύο σφαλμάτων: της επιδίωξης αποσπασματικών έργων συνοδευόμενης από απλές διακηρύξεις για ένα υποτιθέμενο νέο στάδιο.

Αυτή τη στιγμή η αποσύνθεση δεν επιδεικνύει πλέον τίποτα εκτός από μια αργή ριζοσπαστικοποίηση μετριοπαθών νεωτεριστών προς τις θέσεις όπου βρίσκονταν, ήδη πριν από οχτώ ή δέκα χρόνια, οι καταδικασμένοι εξτρεμιστές. Αλλά αντί να αντλήσουν το δίδαγμα από αυτές τις αδιέξοδες εμπειρίες, οι νεωτεριστές “των καλών συναναστροφών” υπονομεύουν ακόμα την εφαρμογή τους. Θα πάρω μερικά παραδείγματα από τη Γαλλία, η οποία γνωρίζει σίγουρα τα πιο προχωρημένα φαινόμενα της γενικής πολιτιστικής αποσύνθεσης που, για διάφορους λόγους, εκδηλώνεται στην πιο καθαρή μορφή στη δυτική Ευρώπη.

Διαβάζοντας κανείς τα δύο πρώτα χρονικά του Αλαίν Ρομπ -Γκριγιέ στο France-Observateur (της 10ης και 17ης Οκτωβρίου), εντυπωσιάζεται από το γεγονός ότι πρόκειται για έναν άτολμο Ιζού (στους συλλογισμούς του, όπως και στο μυθιστορηματικό του “ξεπέρασμα”): “Το να ανήκει στην Ιστορία των μορφών, λέει, είναι σε τελευταία ανάλυση το καλύτερο κριτήριο (και ίσως το μοναδικό) για να αναγνωριστεί ένα έργο τέχνης”. Με μια κοινοτοπία σκέψης και έκφρασης που καταλήγει να είναι πολύ προσωπική (“ας το επαναλάβουμε, είναι καλύτερο να διατρέξει κανείς έναν κίνδυνο παρά να επιλέξει ένα βέβαιο λάθος”) και με πολύ λιγότερη εφευρετικότητα και θάρρος, αναφέρεται στην ίδια γραμμική αντίληψη της κίνησης της τέχνης, ιδέα μηχανιστική με καθησυχαστική λειτουργία. “Η τέχνη συνεχίζεται, ειδάλλως πεθαίνει. Είμαστε κάποιοι που επιλέξαμε να συνεχίσουμε.” Συνεχίστε όλο ευθεία. Ποιος του θυμίζει κατ’ άμεση αναλογία τον Μπωντλαίρ το 1957; Ο Κλωντ Σιμόν – “όλες οι αξίες του παρελθόντος… μοιάζουν σε κάθε περίπτωση να το αποδεικνύουν.” (Αυτή η φαινομενικότητα της απόδειξης στους ισχυρισμούς περί διαδοχής σε ευθεία γραμμή οφείλεται ακριβώς στην άρνηση κάθε διαλεκτικής, κάθε πραγματικής αλλαγής.) Στην πραγματικότητα, όλα όσα προτάθηκαν και είχαν κάποιο ενδιαφέρον μετά τον τελευταίο πόλεμο τοποθετήθηκαν βέβαια εντός της ακραίας αποσύνθεσης αλλά με τη θέληση, λιγότερο ή περισσότερο, να ψάξουν παραπέρα. Αυτή η θέληση καταπνίγεται από τον πολιτιστικό-οικονομικό εξοστρακισμό αλλά και από την ανεπάρκεια των ιδεών και των προτάσεων – αυτές οι δύο πλευρές είναι αλληλένδετες. Η πιο γνώριμη τέχνη που εμφανίζεται στην εποχή μας κυριαρχείται από εκείνους που γνωρίζουν “πόσο μακριά μπορούν να πάνε” (βλ. την ατελείωτη και προσοδοφόρα αγωνία της μετα-ντανταϊστικής ζωγραφικής, που παρουσιάζεται συνήθως ως ένας αντιστραμμένος ντανταϊσμός), και οι οποίοι αλληλοσυγχαίρονται. Οι φιλοδοξίες τους και οι εχθροί τους είναι στα μέτρα τους. Ο Ρομπ-Γκριγιέ αρνείται με μετριοφροσύνη τον τίτλο του πρωτοπόρου (είναι δίκαιο εξάλλου, όταν κάποιος δεν διαθέτει καν τις προοπτικές μιας αυθεντικής “πρωτοπορίας” της φάσης της αποσύνθεσης, να αρνείται τις δυσχέρειές της – ιδίως τη μη εμπορική πλευρά). Θα αρκεστεί να είναι ένας “μυθιστοριογράφος του σήμερα” αλλά, εκτός της μικρής ομάδας των ομοίων του, θα πρέπει να παραδεχτούμε ότι οι υπόλοιποι είναι απλώς μια “οπισθοφυλακή”. Και επιτίθεται με θάρρος στον Μισέλ ντε Σεν-Πιερ, γεγονός που επιτρέπει να σκεφτούμε ότι μιλώντας για τον κινηματογράφο θα παραχωρούσε στον εαυτό του την τιμή να καθυβρίσει τον Γκουργκέ και θα επιδοκίμαζε τον κινηματογράφο τού σήμερα κάποιου Αστρύκ. Στην πραγματικότητα, ο Ρομπ-Γκριγιέ είναι σύγχρονος για μια ορισμένη κοινωνική ομάδα, όπως ο Μισέλ ντε Σεν-Πιερ είναι σύγχρονος για ένα κοινό που διαμορφώθηκε σε μια άλλη τάξη. Και οι δύο ανήκουν στο “σήμερα” σε σχέση με το κοινό τους, και τίποτα παραπάνω, στο μέτρο που χρησιμοποιούν, με διαφορετικές ευαισθησίες, όμορα επίπεδα ενός παραδοσιακού πολιτιστικού τρόπου δράσης. Δεν είναι και τίποτα σπουδαίο να είναι κανείς σύγχρονος: δεν είναι πάρα λιγότερο ή αποσυντεθειμένος. Η καινοτομία εξαρτάται τώρα εξολοκλήρου από ένα άλμα σε ένα ανώτερο επίπεδο.

Αυτό που χαρακτηρίζει τους ανθρώπους που δεν έχουν προοπτική πέραν της αποσύνθεσης είναι η ατολμία τους. Καθώς δεν βλέπουν τίποτα μετά τις σημερινές δομές, και καθώς τις γνωρίζουν αρκετά καλά ώστε να συνειδητοποιούν ότι είναι καταδικασμένες, θέλουν να τις καταστρέψουν με σιγανή φωτιά, να αφήσουν και για τους επόμενους. Μπορούν να συγκριθούν με τους πολιτικούς ρεφορμιστές, τόσο ανίκανοι αλλά και επιζήμιοι όσο κι εκείνοι: ζουν από την πώληση ψεύτικων φαρμάκων. Αυτός που δεν επεξεργάζεται έναν ριζοσπαστικό μετασχηματισμό υποστηρίζει τις διευθετήσεις του δεδομένου – εξασκούμενες με κομψότητα – και δεν διαχωρίζεται παρά μόνο μέσω κάποιων χρονολογικών προτιμήσεων από τους συνεπείς αντιδραστικούς, από εκείνους που (δεξιοί ή αριστεροί πολιτικά) επιθυμούν την επιστροφή σε προηγούμενα (πιο στέρεα) στάδια της κουλτούρας που ολοκληρώνει την αποσύνθεσή της.

Η Φρανσουάζ Σωαί, της οποίας οι αφελείς κριτικές της τέχνης είναι αντιπροσωπευτικές του γούστου των “ελεύθερων-και-αριστερών-διανοουμένων” που αποτελούν την κύρια κοινωνική βάση της άτολμης πολιτιστικής αποσύνθεσης, όταν γράφει (France-Observateur της 17ης Οκτωβρίου): “Ο δρόμος προς τον οποίο προσανατολίζεται ο Φρανκέν… είναι σήμερα μία από τις δυνατότητες επιβίωσης της ζωγραφικής” προδίδει ανησυχίες θεμελιωδώς συγγενικές με εκείνες του Ζντάνοφ (“Κάναμε καλά… που συντρίψαμε τους καταστροφείς της ζωγραφικής;”).

Είμαστε εγκλωβισμένοι σε σχέσεις παραγωγής που αντιφάσκουν με την αναγκαία ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων, το ίδιο και στη σφαίρα της κουλτούρας. Πρέπει να ρηγματώσουμε αυτές τις παραδοσιακές σχέσεις, τα επιχειρήματα και τις μεθόδους που συντηρούν. Πρέπει να κατευθυνθούμε προς ένα επέκεινα της σύγχρονης κουλτούρας, μέσω μιας απαλλαγμένης από αυταπάτες κριτικής των υπάρχοντων πεδίων, και μέσω της ενσωμάτωσής τους σε μια ενιαία χωρο-χρονική κατασκευή (την κατάσταση: δυναμικό σύστημα ενός περιβάλλοντος και μιας παιγνιώδους συμπεριφοράς) που θα πραγματώσει μια εσωτερική συμφωνία της μορφής και του περιεχομένου.

Παρόλα αυτά, οι προοπτικές από μόνες τους δεν μπορούν με κανέναν τρόπο να προσθέσουν αξία σε πραγματικές παραγωγές που λαμβάνουν φυσικά το νόημά τους σε σχέση με την κυρίαρχη σύγχυση, ακόμα και μέσα στο μυαλό μας. Ανάμεσά μας, χρησιμοποιήσιμες θεωρητικές προτάσεις μπορούν να αντιφάσκουν με πραγματικά έργα περιορισμένα σε παλιούς τομείς (στους οποίους πρέπει κατ’ αρχάς να δράσουμε καθώς είναι οι μόνοι προς το παρόν που κατέχουν μια κοινή πραγματικότητα). Ή ακόμα άλλοι σύντροφοι που έκαναν, σε συγκεκριμένα σημεία, ενδιαφέροντα πειράματα, χάνονται σε ξεπερασμένες θεωρίες:  έτσι ο Β. Όλμο, από τον οποίο δεν λείπει η καλή θέληση για να συνδέσει τις ηχητικές έρευνές του με κατασκευές ατμοσφαιρών, χρησιμοποιεί τόσο προβληματικές διατυπώσεις σε ένα κείμενο που υπέβαλε πρόσφατα στην Κ.Δ. (Για την έννοια του μουσικού πειραματισμού) ώστε κατέστη αναγκαία μια επεξήγηση (Παρατηρήσεις για την έννοια της πειραματικής τέχνης), μια ολόκληρη συζήτηση που, κατά τη γνώμη μου, δεν θυμίζει καν οτιδήποτε σύγχρονο.

Όπως δεν υπάρχει “καταστασισμός” ως δόγμα, δεν πρέπει να επιτρέψουμε να χαρακτηριστούν καταστασιακές δημιουργίες ορισμένοι παλιοί πειραματισμοί – ή όλα εκείνα στα οποία θα μας περιόριζε σήμερα η ιδεολογική και πρακτική αδυναμία μας. Αντίθετα, δεν μπορούμε να δεχτούμε τη μυστικοποίηση ούτε ως προσωρινή αξία. Το αφηρημένο εμπειρικό γεγονός που αποτελεί τη μια ή την άλλη εκδήλωση της σημερινής αποσυντεθειμένης κουλτούρας αποκτά τη συγκεκριμένη σημασία του μόνο μέσω της σύνδεσής του με το συνολικό όραμα ενός τέλους ή μιας αρχής πολιτισμού. Αυτό σημαίνει ότι τελικά η σοβαρότητά μας μπορεί να ενσωματώσει και να ξεπεράσει τη μυστικοποίηση, όπως ακριβώς αυτό που θεωρείται καθαρή μυστικοποίηση φανερώνει μια πραγματική ιστορική κατάσταση της αποσυντεθειμένης σκέψης. Τον περασμένο Ιούνιο κατέληξε στο αυτονόητο σκάνδαλο η παρουσίαση στο Λονδίνο μιας ταινίας που έκανα το 1952, η οποία δεν είναι μια μυστικοποίηση και ακόμα λιγότερο μια καταστασιακή δημιουργία, αλλά βασίζεται σε σύνθετα λετριστικά ερεθίσματα εκείνης της εποχής (τις εργασίες για τον κινηματογράφο των Ιζού, Μαρκ,Ο, Βολμάν), και άρα συμμετέχει πλήρως στη φάση της αποσύνθεσης, ακριβώς στην πιο ακραία μορφή της, χωρίς να έχει καν – εκτός από μερικούς προγραμματικούς υπαινιγμούς – τη θέληση θετικών εξελίξεων που χαρακτήριζε τα έργα στα οποία μόλις αναφέρθηκα. Έκτοτε παρουσιάστηκαν στο ίδιο Λονδρέζικο κοινό (στο Ινστιτούτο Σύγχρονης Τέχνης) πίνακες που έγιναν από χιμπαντζήδες και μπορούν να συγκριθούν με την αξιοσέβαστη τασιστική ζωγραφική. Αυτή η συγγένεια μου φαίνεται διδακτική. Οι παθητικοί καταναλωτές της κουλτούρας (είναι ευνόητο ότι βασιζόμαστε σε μια δυνατότητα ενεργούς συμμετοχής σε έναν κόσμο όπου οι “εστέτ” θα έχουν ξεχαστεί) μπορούν να αρέσκονται σε οποιαδήποτε εκδήλωση της αποσύνθεσης (θα είχαν δίκιο με την έννοια ότι αυτές οι εκδηλώσεις είναι ακριβώς εκείνες που εκφράζουν καλύτερα την εποχή τους της κρίσης και της παρακμής, αλλά είναι φανερό ότι ανάμεσά τους προτιμούν εκείνες που συγκαλύπτουν λίγο αυτή την κατάσταση). Πιστεύω ότι θα φτάσουν να αγαπούν την ταινία μου και τη ζωγραφική των πιθήκων σε πέντε ή έξι χρόνια το πολύ, όπως αγαπούν ήδη τον Ρομπ-Γκριγιέ. Η μόνη πραγματική διαφορά ανάμεσα στη ζωγραφική των πιθήκων και το ολοκληρωμένο μέχρι σήμερα κινηματογραφικό έργο μου είναι η δυνητική απειλητική σημασία του για την κουλτούρα που μας περιέχει, δηλαδή ένα στοίχημα σχετικά με ορισμένους σχηματισμούς του μέλλοντος. Και δεν ξέρω σε ποια πλευρά θα πρέπει να τοποθετήσουμε τον Ρομπ-Γκριγιέ εφόσον θεωρούμε ότι σε ορισμένες στιγμές ρήξης κάποιος έχει ή όχι συνείδηση μιας ποιοτικής στροφής· και ότι μέσα στο αρνητικό οι αποχρώσεις δεν έχουν σημασία.

Αλλά το στοίχημά μας επαναλαμβάνεται πάντα, και είμαστε εμείς οι ίδιοι που δημιουργούμε τις διάφορες δυνατότητες απάντησης. Θέλουμε να μετασχηματίσουμε αυτή την εποχή (ενώ όλα όσα αγαπάμε, ξεκινώντας από την ερευνητική στάση μας, αποτελούν επίσης μέρος της) και όχι “να γράψουμε γι’ αυτή”, όπως προτείνει η αυτάρεσκη χυδαιότητα: ο Ρομπ-Γριγιέ και η εποχή του αρκούνται ο ένας στην άλλη. Αντιθέτως οι φιλοδοξίες μας είναι σαφώς μεγαλομανείς, αλλά ίσως όχι μετρήσιμες με τα κυρίαρχα κριτήρια της επιτυχίας. Πιστεύω ότι όλοι οι φίλοι μου θα ήταν ευχαριστημένοι να εργάζονται ανώνυμα, με μισθούς ειδικευμένων εργατών, στο Υπουργείο Διασκεδάσεων μιας κυβέρνησης που θα καταπιαστεί επιτέλους με την αλλαγή της ζωής.

Γ.-Ε. Ντεμπόρ

Οι ψυχογεωγράφοι εργάζονται

Στις 10 Αυγούστου, γύρω στις 18:30, βοήθησα μια νεαρή κοπέλα από την Ινδία που δεν μιλούσε ούτε λέξη γαλλικά. Αντιμετώπιζε ένα πρόβλημα στην πύλη του μετρό Σεν-Λαζάρ. Της εξήγησα ποια διαδρομή έπρεπε να ακολουθήσει για να φτάσει στην Μπιέβρ, στο σεμινάριο των Ξένων Αποστολών. Όλα αυτά εξηγούνταν με σαφήνεια σε ένα χαρτί που με έβαλε να διαβάσω (στα αγγλικά). Την συνόδευσα στην αποβάθρα και την έβαλα να ανέβει στο πρώτο βαγόνι, λέγοντας βιαστικά στον οδηγό του τρένου να την κατεβάσει στο Μονπαρνάς. Τη Δευτέρα, για να είμαι ήσυχη, θέλοντας να ξέρω αν αυτό το παιδί είχε φτάσει καλά, είχα την έγνοια να μάθω αν κατάφερε να φτάσει εγκαίρως για να πάρει το λεωφορείο, δεδομένου ότι η ώρα ήταν προχωρημένη. Δεν την είχαν δει στο σεμινάριο, και την Τρίτη η Διευθύντρια πάλι δεν είχε δει κανέναν. Στην πρεσβεία της Ινδίας, κανένα νέο. Χάθηκε; Την απήγαγαν; Μυστήριο…

“Μια θλιμμένη αναγνώστρια” γράφει στις “Δυστυχισμένες Καρδιές” (France Soir, 27 Αυγούστου 1957)

Εκδόσεις από τον Ιούνιο του 1957:

Α. Γιορν και Ντεμπόρ

Τέλος της Κοπεγχάγης, απόπειρα μεταστραμμένης γραφής.
Ψυχογεωγραφικός οδηγός του Παρισιού.

Άσγκερ Γιορν

Guldhorn og Lykkehjul [Το Χρυσό Κέρας και ο Τροχός της Τύχης], μεθοδολογία λατρειών, με πρόλογο του Π. Β. Γκλομπ.
Ενάντια στον φονξιοναλισμό.

Υπό έκδοση:

Το ζωγραφικό έργο του Τζ. Πίνοτ-Γκαλίτσο, προλογιζόμενο από ένα Εγκώμιο της Μισέλ Μπερνστάιν.

Ετοιμάζονται:

Ραλφ Ράμνεϊ
Ψυχογεωγραφική Βενετία.

– Αραβική μετάφραση και πρόλογος του Αμπντελχαφίντ Χατίμπ στην Έκθεση για την κατασκευή καταστάσεων.

Ο γύρος της τιμής

Σε συνέχεια του άρθρου με τίτλο “Η τελική ευθεία” (Potlatch τ. 28), ανακοινώνουμε ότι νικητής είναι ο κ. Μπερνάρ Ντορτ (Κορνέιγ, στις εκδόσεις Κιβωτός).

Μια από τα ίδια και συνεχίζουμε ή La Vita Nova

Το μιλανέζικο κίνημα της “Πυρηνικής Τέχνης”, που αναγγέλθηκε το 1952 μέσω ενός μανιφέστου δεκατεσσάρων γραμμών, επανεμφανίζεται στο προσκήνιο της επικαιρότητας. Οι μόνιμοι εμψυχωτές του, οι ζωγράφοι Μπαχ και Ντάντζελο, θυσίασαν σαράντα οχτώ γραμμές για την ανατροπή της σύγχρονης τέχνης.

Αφού ανέλυσαν τη διαδικασία καταστροφής της ζωγραφικής μέσω των διαδοχικών αναγωγών που διενεργήθηκαν αποτελεσματικά από τον ιμπρεσιονισμό, τον κυβισμό και την αφηρημένη τέχνη: “συμβατικά θέματα… η αντικειμενική αναπαραγωγή… η απατηλή αναγκαιότητα της αναπαράστασης”· και ψάχνοντας τι να καταβροχθίσουν με τη σειρά τους για να φτιάξουν ένα όνομα στην τέχνη τους, βρήκαν τυχαία, σε ένα λεξικό, το στυλ.

Είναι λοιπόν το στυλ, αντιληπτό ως μεταφυσική οντότητα, εκείνο το οποίο αποκηρύσσουν. Αλλά αντί να εγκαταλείπουν επίσης την παλέτα γι’ αυτόν τον λόγο, μεταμορφώνονται με χάρη και βλέπουν να ανοίγεται μια νέα λαμπρή εικαστική καριέρα που μας προσκαλούν να μιμηθούμε: θα κάνουν το ίδιο πράγμα όπως και πριν, αλλά με το αντιστύλ.

Το κάλεσμα Ενάντια στο στυλ που συντάχθηκε σε τρεις γλώσσες και τυπώθηκε σε διπλή όψη δεν συγκέντρωσε λιγότερους από είκοσι οχτώ υπογράφοντες προερχόμενους από τις πιο ετερόκλητες θέσεις της πολιτιστικής αποσύνθεσης, οι οποίοι δεν έχουν από κοινού παρά μόνο την πεποίθηση ότι είναι πάντα καλό να δημοσιεύουν την υπογραφή τους κάτω από ένα κείμενο – όταν δεν είναι βέβαιοι ότι είναι ανόητο – · και μια ορισμένη αδυναμία να αναγνωρίσουν την ηλιθιότητα, ακόμα και σε αυτή την κοσμική κλίμακα.

Πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι ο Μπαχ αδικείται αφήνοντας τον εαυτό του να παρασυρθεί σε ρητορικές καταχρήσεις που αντλεί από το δεύτερο επάγγελμά του διότι, ως ζωγράφος αυτής της εποχής από την οποία είναι τόσο λίγο ικανός να εξέλθει, αξίζει περισσότερο από κάποιους άλλους.

Σύνταξη: οδός Μοντάν-Ζενεβιέβ 32, Παρίσι 5ο διαμέρισμα.

Posted in Uncategorized | Leave a comment

Potlatch #29: Μια από τα ίδια και συνεχίζουμε ή La Vita Nova (Νοέμβριος 1957)

Το μιλανέζικο κίνημα της “Πυρηνικής Τέχνης”, που αναγγέλθηκε το 1952 μέσω ενός μανιφέστου δεκατεσσάρων γραμμών, επανεμφανίζεται στο προσκήνιο της επικαιρότητας. Οι μόνιμοι εμψυχωτές του, οι ζωγράφοι Μπαχ και Ντάντζελο, θυσίασαν σαράντα οχτώ γραμμές για την ανατροπή της σύγχρονης τέχνης.

Αφού ανέλυσαν τη διαδικασία καταστροφής της ζωγραφικής μέσω των διαδοχικών αναγωγών που διενεργήθηκαν αποτελεσματικά από τον ιμπρεσιονισμό, τον κυβισμό και την αφηρημένη τέχνη: “συμβατικά θέματα… η αντικειμενική αναπαραγωγή… η απατηλή αναγκαιότητα της αναπαράστασης”· και ψάχνοντας τι να καταβροχθίσουν με τη σειρά τους για να φτιάξουν ένα όνομα στην τέχνη τους, βρήκαν τυχαία, σε ένα λεξικό, το στυλ.

Είναι λοιπόν το στυλ, αντιληπτό ως μεταφυσική οντότητα, εκείνο το οποίο αποκηρύσσουν. Αλλά αντί να εγκαταλείπουν επίσης την παλέτα γι’ αυτόν τον λόγο, μεταμορφώνονται με χάρη και βλέπουν να ανοίγεται μια νέα λαμπρή εικαστική καριέρα που μας προσκαλούν να μιμηθούμε: θα κάνουν το ίδιο πράγμα όπως και πριν, αλλά με το αντιστύλ.

Το κάλεσμα Ενάντια στο στυλ που συντάχθηκε σε τρεις γλώσσες και τυπώθηκε σε διπλή όψη δεν συγκέντρωσε λιγότερους από είκοσι οχτώ υπογράφοντες προερχόμενους από τις πιο ετερόκλητες θέσεις της πολιτιστικής αποσύνθεσης, οι οποίοι δεν έχουν από κοινού παρά μόνο την πεποίθηση ότι είναι πάντα καλό να δημοσιεύουν την υπογραφή τους κάτω από ένα κείμενο – όταν δεν είναι βέβαιοι ότι είναι ανόητο – · και μια ορισμένη αδυναμία να αναγνωρίσουν την ηλιθιότητα, ακόμα και σε αυτή την κοσμική κλίμακα.

Πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι ο Μπαχ αδικείται αφήνοντας τον εαυτό του να παρασυρθεί σε ρητορικές καταχρήσεις που αντλεί από το δεύτερο επάγγελμά του διότι, ως ζωγράφος αυτής της εποχής από την οποία είναι τόσο λίγο ικανός να εξέλθει, αξίζει περισσότερο από κάποιους άλλους.

Ενρίκο Μπαχ – Φανταστικό πορτρέτο του Άσγκερ Γιορν (1976)

 

 

Posted in Καταστασιακή Διεθνής / Situationist International, Λετριστική Διεθνής (Potlatch) | Leave a comment

Potlatch #29: Οι ψυχογεωγράφοι εργάζονται (Νοέμβριος 1957)

Στις 10 Αυγούστου, γύρω στις 18:30, βοήθησα μια νεαρή κοπέλα από την Ινδία που δεν μιλούσε ούτε λέξη γαλλικά. Αντιμετώπιζε ένα πρόβλημα στην πύλη του μετρό Σεν-Λαζάρ. Της εξήγησα ποια διαδρομή έπρεπε να ακολουθήσει για να φτάσει στην Μπιέβρ, στο σεμινάριο των Ξένων Αποστολών. Όλα αυτά εξηγούνταν με σαφήνεια σε ένα χαρτί που με έβαλε να διαβάσω (στα αγγλικά). Την συνόδευσα στην αποβάθρα και την έβαλα να ανέβει στο πρώτο βαγόνι, λέγοντας βιαστικά στον οδηγό του τρένου να την κατεβάσει στο Μονπαρνάς. Τη Δευτέρα, για να είμαι ήσυχη, θέλοντας να ξέρω αν αυτό το παιδί είχε φτάσει καλά, είχα την έγνοια να μάθω αν κατάφερε να φτάσει εγκαίρως για να πάρει το λεωφορείο, δεδομένου ότι η ώρα ήταν προχωρημένη. Δεν την είχαν δει στο σεμινάριο, και την Τρίτη η Διευθύντρια πάλι δεν είχε δει κανέναν. Στην πρεσβεία της Ινδίας, κανένα νέο. Χάθηκε; Την απήγαγαν; Μυστήριο…

“Μια θλιμμένη αναγνώστρια” γράφει στις “Δυστυχισμένες Καρδιές” (France Soir, 27 Αυγούστου 1957)

Posted in Λετριστική Διεθνής (Potlatch) | Leave a comment