Potlatch #26: Εγκώμιο της μεταστραμμένης πεζογραφίας (Μάιος 1956)

Συναντιούνται σε απίθανες ώρες σε απίθανους τόπους, ανταλλάσσουν βιαστικά μια-δυο λέξεις με συμβουλές ή συστάσεις (αυθεντικές λεπτομέρειες για τα ταξίδια τους και τις έρευνές τους· τις παρατηρήσεις τους σχετικά με τους χαρακτήρες και τα ήθη· όλες τις περιπέτειές τους τελικά, καθώς επίσης και τις αφηγήσεις και άλλα φυλλάδια που θα μπορούσαν να προκύψουν από τα τοπικά σκηνικά ή τις αναμνήσεις που συνδέονται με αυτά) και συνεχίζουν τον δρόμο τους προς το καθορισμένο έργο, καθώς ο χρόνος είναι πολύτιμος και αρκούν πέντε λεπτά για να εξισορροπήσουν μια ζωή.

Ή κάνω λάθος ή αναλαμβάνουμε την πιο ένδοξη περιπέτεια που γνώρισε ποτέ κανείς: την άποψη της ενασχόλησης με ορισμένες τοποθεσίες στην Ιρλανδία και αλλού, που εμφανίζονται στους γενικούς γεωγραφικούς χάρτες με χρώμα ή στους επιμέρους στρατιωτικούς τοπογραφικούς χάρτες με κλίμακες και γραμμοσκιάσεις· τον προσδιορισμό ενός παθιασμένου οργανισμού προορισμένου να λειτουργήσει σε αυτό το περιβάλλον.

Αρκεί να είναι σπουδαία η πράξη, να είναι ηρωικοί οι εκτελεστές, να διεγείρονται τα πάθη, και να αισθάνονται όλοι αυτή τη μεγαλοπρεπή θλίψη που προκαλεί όλη την απόλαυση της τραγωδίας.

Τοπογραφικός χάρτης (Carte d’État-Major) της Καμπραί (19ος αι.)

Posted in Λετριστική Διεθνής (Potlatch) | Leave a comment

Potlatch #25 (26 Ιανουαρίου 1956)

Potlatch #25

Ενημερωτικό Δελτίο της Λετριστικής Διεθνούς
Μηνιαίο

26 Ιανουαρίου 1956

Στο βεστιάριο

Το “Στούντιο-Παρνασσός”, διάσημο για τις συνεχώς διθυραμβικές αφίσες που επενδύουν την αδιάλειπτη εβδομαδιαία αναδρομή του σε κάθε ταινία τρίτης κατηγορίας που γυρίστηκε ποτέ, αποτόλμησε αυτόν τον μήνα να παρουσιάσει κάτι ακυκλοφόρητο. Ήταν δυστυχώς το Πουάντ Κουρτ. Πρόκειται για μια σειρά φωτογραφιών που εμπίπτουν στην πιο ξεπερασμένη αισθητική των καρτ-ποστάλ και είναι αφιερωμένες άλλοτε σε ένα ψαροχώρι και άλλοτε στους περιπάτους ενός ζευγαριού διανοουμένων – με τις σκηνές για το πρώτο θέμα να οδηγούν σε έναν διάλογο τόσο ψεύτικο και τόσο ανόητο που μοιάζει μέσω επιτήδειων και φυσικών αντιθέσεων με τις ταινίες του Πανιόλ· ενώ οι σκηνές που είναι αφιερωμένες στους διανοούμενους αποτελούν το πρόσχημα μιας ακραία κοινότοπης φλυαρίας.

Δεν μπορούμε να πιστέψουμε ότι υπάρχουν άνθρωποι – πολλοί εκ των οποίων πρεσβεύουν την κουλτούρα του κινηματογράφου – που αποδέχονται μια κενότητα η οποία δεν προσπαθεί καν να κρυφτεί (όπως, ας πούμε, η ανυπόστατη διαλεκτική του Μερλώ-Ποντύ) αλλά ομολογείται και τονίζεται με αφέλεια. Ωστόσο, οι διάφορες κριτικές που δημοσιεύονται απ’ όλες τις μεριές γι’ αυτό το ασήμαντο θέμα δημιουργούν ένα σχεδόν πλήρες πανόραμα ανοησιών που δεσπόζουν αυτή τη στιγμή στο παιχνίδι των ιδεών. Απαιτούν τις ακόλουθες παρατηρήσεις.

1. Δεν είναι αλήθεια, όπως υποστηρίζει η κομμουνιστική κριτική, ότι μια ταινία είναι καλή εφόσον μιλάει για τους εργάτες και κακή όταν δείχνει διανοούμενους “του πιο επικίνδυνου είδους”. Αυτό το εργατίστικο πνεύμα, που χειροκροτάει μόλις βλέπει ένα κασκέτο στην οθόνη, συντάσσεται με μια πλευρά της αστικής ευαισθησίας για “το πνεύμα του λαού του Παρισιού” ή “τον γνώριμο εργάτη, γκρινιάρη αλλά έντιμο”, με προεκτάσεις για το κόκκινο κρασί και το μπαλ-μουζέτ (τίποτα από αυτά δεν λείπει άλλωστε από το Πουάντ Κουρτ). Ας πούμε ότι στην καλύτερη περίπτωση μια ταινία ειδικά αφιερωμένη στη ζωγραφική μιας εργατικής περιοχής δεν μπορεί να έχει καμία αξία, μέσω του λόγου της, παρά μόνο αν καταγγέλλει συνειδητά και με συνέπεια τις ευθύνες της κατάστασης που μας δείχνει (π.χ. η Ωμπερβιγιέ των Πρεβέρ και Λοτάρ). Στο Πουάντ Κουρτ, είναι φανερό ότι οι ψαράδες έχουν τον ρόλο των απλών και αγαθών αγρίων, ευτυχισμένοι στην υγιή ζωή της φύσης, σε αντίθεση με το ζευγάρι των αστών που “εκπλήσσεται”. Στην πραγματικότητα, αυτή η αντίθεση όχι μόνο δεν ικανοποιεί τους κομμουνιστές αλλά εντάσσεται ακριβώς στο πουζαντιστικό πνεύμα.

2. Το πρόβλημα δεν είναι σε καμία περίπτωση να μάθουμε αν μια ταινία πρέπει ή δεν πρέπει να αποδίδει στους χαρακτήρες της “λογοτεχνικά” λόγια. Αυτό που πρέπει να παραδεχτούμε είναι ότι όσο το λογοτεχνικό επίπεδο δεν θα ξεπερνάει αυτόν τον χυλό των ροζ μυθιστορημάτων, αυτήν την παρωδία των χαμένων ιδανικών των νέων που τα παράτησαν στο δεύτερο μέρος του μπακαλορεά για να λανσάρουν την πώληση δίσκων, θα είναι καταγέλαστο.

Εξάλλου, προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι η λογοτεχνία, με τις αστρικές αποστάσεις που περιλαμβάνει μεταξύ του Προυστ και του Λουί Πάουελς, εξετάζεται σαν μια αδιαίρετη ενότητα όταν θέλουν με αυτή να λεηλατήσουν τον κινηματογράφο. Επειδή κανένας δεν θα ήθελε να μιλάει όπως αποτολμάται στο Πουάντ Κουρτ, ορισμένοι φαίνεται να συμπεραίνουν ότι είναι συνηθισμένο να διαβάζει ή να γράφει κανείς με αυτόν τον τρόπο. Πρέπει λοιπόν να υπενθυμίσουμε αυτήν τη στοιχειώδη αλήθεια, ότι οι διάλογοι του Πουάντ Κουρτ δεν είναι καν λογοτεχνικοί. Πολύ κατώτεροι από την πιο χαμηλής ποιότητας λογοτεχνία, αποσκοπούν σε αυτήν όπως ο Σαρτρ αποσκοπεί να φτάσει μια μέρα στο επίπεδο της πολιτικής σκέψης.

3. Καθώς οι μοναδικές αρκετά ισχυρές ενστάσεις κατά του Πουάντ Κουρτ προήλθαν από τους λάτρεις του Αστρύκ, θα πρέπει να τονίσουμε ότι δεν πρόκειται εδώ παρά για ένα καβγαδάκι μεταξύ δύο επιχειρήσεων της ίδιας τάξης, που είναι και οι δύο εξίσου κατάπτυστες. Ο Αστρύκ δεν είχε μεγαλύτερη επιτυχία στη χρήση της λογοτεχνίας, παρά τον υποκινούμενο ενθουσιασμό μιας καθιερωμένης φατρίας στις εφημερίδες (ένας κριτικός έφτασε μέχρι το σημείο να αναφέρει μια συζήτηση γύρω από τη μεταφυσική, επειδή η ηρωίδα ρωτάει με το πιο βλακώδες ύφος τον δανδή που την φλερτάρει “αν πιστεύει στην κόλαση”). Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο Αστρύκ γνωρίζει καλά τα σημαντικά έργα του κινηματογράφου, ενώ η φωτογράφος Ανιές Βαρντά, δημιουργός του Πουάντ Κουρτ, δεν γνωρίζει τίποτα και, όπως φαίνεται, δεν το κρύβει. Οι Κακές Συναναστροφές απέφυγαν έτσι αυτόν τον επιτηδευμένο ερασιτεχνισμό, αλλά για να ριχτούν στην κενή και ακαδημαϊκή δεξιοτεχνία. Επιπλέον, το θέμα που αναδεικνύουν οι Κακές Συναναστροφές – η φιλοδοξία – έδωσε την ευκαιρία στον Αστρύκ να διαδώσει ασυνείδητα μια τέτοια κοινωνική ανεντιμότητα ώστε η παντού αναγνωρίσιμη βλακεία στο έργο του, μια βλακεία καταγέλαστη, έφτασε σε διάφορα σημεία στην καθαρή μαλακία, που είναι ακόμα πιο εξοργιστική.

4. Το Πουάντ-Κουρτ δεν έχει καμία συνεισφορά στον κινηματογράφο, έστω και αν η Ανιές Βαρντά ανακάλυψε εκ νέου μερικά εφέ που ή άγνοιά της την έκανε να τα περάσει για καινούρια. Οι συνδέσεις των εικόνων που χρησιμοποιεί με τις πιο δύσπεπτες συμβολικές προθέσεις δεν υπάγονται απλώς, όπως έχει ειπωθεί, στη θεωρία του Αϊζενστάιν για το μοντάζ των έλξεων αλλά αποτελούν επίσης τη βάση της κινηματογραφικής γλώσσας των ανοιχτά εμπορικών ταινιών.

5. Το γεγονός ότι η ταινία γυρίστηκε μέσα σε δύο μήνες (ο χρόνος δεν έχει καμία σημασία για την υπόθεση) ή ότι το κόστος της ήταν μόνο δέκα εκατομμύρια (που είναι και πάλι πάρα πολλά), αυτά είναι τα επιχειρήματα που προβάλλονται και δεν μπορούν να συγκινήσουν παρά μόνο ορισμένους ερασιτέχνες των ειδικών επιδόσεων όπως ο Μ. Ζιλιάρ. Απομένει να μάθουμε τελικά αν κάτι συνέβη, σε εφτά ή εικοσιεφτά χρόνια, με δέκα ή σαράντα εκατομμύρια, με τα πόδια ή με το αυτοκίνητο.

6. Τέλος, η παρουσία και η στάση του εμπνευστή του “Στούντιο-Παρνασσός” είναι αξιοσημείωτες. Η βλακεία που επιδεινώνεται από την αυτοπεποίθηση του συγκεκριμένου προσώπου, και οι ασυμβίβαστες ανοησίες του που προσκρούουν στη λογική ενός μεθυσμένου εμπόρου χαλιών, συνιστούν μια απαράδεκτη προσβολή για καθετί που μπορεί να σκέφτεται κανείς – ακόμα και αν είναι πολύ άσχημο – για τον κινηματογράφο. Είναι καιρός να καταγγελθεί αυτό το άτομο, να εκδιωχθεί από τις “πνευματικές ελίτ” του Παρισιού και να ενθαρρυνθεί η νεολαία να εξασκήσει τη ρητορική της δράση εκφράζοντάς του, κάθε βράδυ, την αντίφαση – χωρίς να στερηθεί της ευκαιρίας να ασκήσει βία· ή να τον φτύσει, εφόσον συντρέχει λόγος.

Καλά λόγια που χρησιμεύουν για την υπεράσπιση και τη συνοπτική παρουσίαση της Λετριστικής Διεθνούς

Επειδή, για τα μεγάλα παιχνίδια μας, δεν έχουμε πια παρά μόνο τους λετριστές.

Ωγκύστ Ανγκλές
(Confluences, νέα σειρά, No 11, 1946)

Θα στερηθούμε λοιπόν τον πλήρη και ολοκληρωτικό λετρισμό;

Ετιάμπλ
(Temps Modernes, No 43, 1949)

Δεδομένου ότι λίγοι άνθρωποι είναι σε θέση να διεισδύσουν στα μυστικά των λετριστών, η αίσθηση γι’ αυτά δεν έχει σημασία.

Πανγκλός-Γκαξότ
(Nice-Matin, 1954)

Άλλωστε, δεν ξέρω αν το πέρασμά τους από τους τομείς που με απασχολούν υπάρχει πραγματικά, και αν δεν εξαναγκαζόμαστε να δώσουμε υπόσταση σε αυτή την ομάδα μέσα από τα κείμενά μας… Κανένα βιβλίο δεν επισημαίνει το πέρασμά τους.

Ιζού (ΙΙ)
(Enjeu, Νο 2, 1954)

Η μορφή μιας πόλης αλλάζει πιο γρήγορα

Η καταστροφή της οδού Σωβάζ, που επισημάνθηκε στο τεύχος 7 του Potlatch (Αύγουστος 1954), είχε ξεκινήσει γύρω στις αρχές του 1954 από διάφορες ιδιωτικές εταιρείες. Το έδαφος που την χώριζε από την όχθη του Σηκουάνα καλύφθηκε σύντομα από παράγκες. Το 1955, οι υπηρεσίες των Δημόσιων Έργων αναμίχθηκαν με απίστευτο μένος, φτάνοντας μέχρι το σημείο να κόψουν την οδό Σωβάζ λίγο μετά την οδό Φούλτον για να κατασκευάσουν ένα μεγάλο κτίριο – σχεδιασμένο για την P.T.T. – που καλύπτει περίπου το ένα τέταρτο του μήκους της παλιάς οδού Σωβάζ. Αυτή δεν φτάνει σήμερα παρά μέχρι τη λεωφόρο Γκαρ. Καταλήγει στις αρχές της οδού Φλαμάν.

Το πιο όμορφο τμήμα της πλατείας των Ξένων Αποστολών (βλ. Potlatch Νο 16) στεγάζει αυτόν τον χειμώνα ένα πλήθος προκατασκευασμένων ρυμουλκούμενων που θυμίζουν τις βρωμιές του αβά Πιέρ.

Επιπλέον, η συνεχής κίνηση που μεταφέρει τα τελευταία τέσσερα χρόνια την περιοχή των διασκεδάσεων (;) της Αριστερής Όχθης επεκτείνοντάς την στα ανατολικά της λεωφόρου Μισέλ και προς την κατεύθυνση της Μοντάν-Ζενεβιέβ παίρνει ανησυχητικές διαστάσεις. Σήμερα, η Μοντάν-Ζενεβιέβ περιβάλλεται από διάφορα ιδρύματα εγκατεστημένα στην οδό Ντεκάρτ. Το ψυχογεωγραφικό ενδιαφέρον αυτών των τριών σημείων θεωρείται επομένως αισθητά χαμηλότερο, ιδίως για τα δύο πρώτα που ουσιαστικά δεν αξίζουν πια το ταξίδι.

Αντιφάσεις της λετριστικής διεθνιστικής δραστηριότητας

Δεν έχουμε τίποτα κοινό εκτός από την επιθυμία για παιχνίδι, αλλά αυτή μας οδηγεί μακριά. Οι πραγματικότητες για τις οποίες μας είναι εύκολο να συμφωνήσουμε είναι ακριβώς εκείνες που τονίζουν την αναγκαστικά εφήμερη όψη της θέσης μας: είναι πολύ αργά για να κάνουμε τέχνη· και λίγο νωρίς για να κατασκευάσουμε συγκεκριμένα καταστάσεις κάποιας ευρύτητας· η αναγκαιότητα της δράσης δεν χωράει καμία αμφιβολία.

Ο καθορισμός και η τήρηση μιας πλατφόρμας δράσης θεμελιωμένης στις ανησυχίες που μας αρμόζουν προσκρούουν διαρκώς σε δύο παρεκκλίνουσες τάσεις με αντίθετα κίνητρα.

Μερικά άτομα ολισθαίνουν ξανά σε μια καλλιτεχνική προοπτική, την οποία ίσως δεν είχαν εγκαταλείψει ποτέ – και δεν μας ενδιαφέρει ότι οι καλλιτεχνικές αντιλήψεις τους περιλαμβάνουν στην πραγματικότητα ένα μεγάλο μέρος των αντικαλλιτεχνικών στοιχείων που προσκόμισαν οι διαδοχικές μόδες του πρώτου μισού του αιώνα – , ομολογώντας έτσι μια ανικανότητα επίλυσης των πραγματικών προβλημάτων τους. Ανάμεσά μας, η λεγόμενη μεταγραφική προπαγανδιστική δραστηριότητα εξυπηρέτησε μέχρι σήμερα περισσότερο αυτή τη θλιβερή χρήση παρά οτιδήποτε άλλο.

Μια άλλη μερίδα, που περιλαμβάνει μερικές φορές τους πιο προχωρημένους στην αναζήτηση μιας καινούριας συμπεριφοράς, φαίνεται να καθοδηγείται από την επιθυμία για το άγνωστο, για το μυστήριο πάση θυσία – και, μόλις που χρειάζεται να το επισημάνουμε, από μια ασυνήθιστη φιλοσοφική ανοησία – με διάφορες αποκρυφιστικές απολήξεις που συγγενεύουν ακόμα και με τη θεοσοφία. Η ανάλυση και κατάπνιξη αυτής της τελευταίας τάσης μάς οδήγησαν να θέσουμε εγκαίρως τέρμα στη σχετική πολιτική ελευθερία που είχαμε αναγνωρίσει αμοιβαία μέχρι εκείνη τη στιγμή, στην αόριστα αναρχίζουσα κοινή επαναστατική βάση, που αποτέλεσε γόνιμο έδαφος για τα χειρότερα θεωρητικά λάθη, ιδίως ενάντια στην υλιστική ψυχογεωγραφία, και ακόμα ενάντια σε κάθε συνεπή καταστασιακή στάση.

Είναι βέβαιο ότι κάθε κρίση που κατέληξε στην εξάλειψη μιας από αυτές τις τάσεις είχε ως αποτέλεσμα να ενισχύσει την άλλη σε κάποιο βαθμό ή, σε κάθε περίπτωση, μια τρίτη πιο γενικά συμμεριζόμενη στάση, εκείνη μιας διανοητικά βολικής αδράνειας ικανής να εκδηλώνεται το πολύ-πολύ με κάποιες λεκτικές υπερβολές ή, σπάνια, με κάποια φιλονικία. Πιστεύουμε ότι αυτές οι πρακτικές παρέχουν στον αντιλετρισμό σοβαρότερα επιχειρήματα από αυτά που βρίσκει στον αναθερμασμένο αισθητισμό ορισμένων από τους παλιούς συντρόφους μας πριν το 1952, των οποίων η στάση έκτοτε είναι ολοφάνερα παράλογη.

Εξάλλου, όπως αυτά τα τεχνάσματα μιας νεοκαντιανής αισθητικής δεν αφορούν πια κανέναν, έτσι και η άρνηση που απέχει από τη γραφή και από κάθε μορφή έκφρασης, την οποία βλέπουμε να αναπτύσσεται  σε ορισμένους κύκλους που έχουν έρθει πρόχειρα σε επαφή με τις δημοσιεύσεις μας, αποτελεί μια ανέντιμη και αντιδραστική παραίτηση. Ορισμένοι καλλιτέχνες, που καταπιάνονταν εδώ και πολύ καιρό με τα άγονα προβλήματα ενός εξαντλημένου τομέα, πιστεύουν ότι καινοτομούν αποκηρύσσοντάς τα ξαφνικά. Προφανώς αυτός που είναι ανίκανος να επινοήσει, δηλαδή να συμμετάσχει στην επινόηση μιας ανώτερης δραστηριότητας, θα ήταν καλύτερο να παραμείνει στις προηγούμενες δραστηριότητές του θέτοντάς τις, για παράδειγμα, στην υπηρεσία εκλογικών επιταγών.

Οι αμήχανοι διανοούμενοι που λένε ότι θα γίνουν χτίστες ή ξυλοκόποι, ή το κάνουν πραγματικά για μερικές εβδομάδες, επιχειρούν απλώς μια μεταφορά, η οποία αντιστοιχεί στο επίπεδο της συνείδησης που φαντάζονται ότι κατέχουν, της πιο απεχθούς θρησκευτικής μεταστροφής. Αυτά τα απορρίμματα είναι φυσιολογικά, καθώς πολύ λίγα άτομα είναι διατεθειμένα αυτή τη στιγμή να ασχοληθούν με τις έρευνές μας, και ακόμα λιγότερα είναι προικισμένα με τις ελάχιστες απαιτούμενες ικανότητες. Δεν πρέπει να προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι μια ριζική αλλαγή των αναγκών και των προοπτικών οδηγεί εδώ, όπως και σε κάθε άλλον κλάδο της οικονομίας, σε αρκετά μεγάλες απώλειες ειδικευμένου προσωπικού.

Πρέπει, ωστόσο, να φτάσουμε στη διαλεκτική επίλυση των συγκρούσεων που χαρακτηρίζουν τη σημερινή περίοδο, χωρίς να παραβλέψουμε καμία πτυχή της αλλαγής της ζωής.

Σε αυτούς που μπορούν να ικανοποιούνται με τις απολαύσεις που θα τους παραχωρήσει η συνέχιση της τωρινής κατάστασης πραγμάτων στη διανόηση και στα ήθη· σε αυτούς που δεν μπορούν να υπεραμυνθούν της αγάπης για τις σχέσεις τους, τον Ανρί Μισό ή την οικογενειακή ζωή – δεν έχουμε τίποτα να πούμε.

Ερχόμαστε

Μια εταιρεία του Λος Άντζελες ειδικεύεται στην κατασκευή “σπιτιών που ταιριάζουν με την προσωπικότητα”. Για οικογένειες “εξωστρεφείς” ή “εσωστρεφείς” κατ’ επιλογή. Οι τιμές κυμαίνονται από μερικές χιλιάδες δολάρια μέχρι 180.000 για το αυθεντικό “Ιρλανδικό κάστρο”. (Paris-Presse της 14/12/1955, παραθέτοντας από το Newsweek.)

Επίσημη διάψευση

Δεν είναι αλήθεια ότι ο εκδότης Ζυλιάρ διαπραγματεύτηκε με λετριστές την ενδεχόμενη προμήθεια πλαστών λογοτεχνικών έργων σε μεγαλύτερη κλίμακα από τα προηγούμενα, προκειμένου να τα αποδώσει και πάλι σε νεαρά κορίτσια.

Μην πλαστογραφείτε τους λετριστές

Φημολογείται ότι μια λανθάνουσα ομάδα λογοτεχνών έξω από τη Γαλλία, υποκινούμενη από το ίδιο φλογερά εχθρικό ενδιαφέρον που προσελκύουμε σχεδόν πάντα στους κύκλους αυτού του είδους, προετοιμάζει εδώ και πάνω από τρεις μήνες την έκδοση ενός πλαστού τεύχους του Potlatch. Στην περίπτωση που τα συνδυασμένα μέσα αυτών των μωροφιλόδοξων φτάσουν σε κάποιο αποτέλεσμα, παρακαλούμε τους επιστολογράφους μας που θα έρθουν σε επαφή με αυτή την έκδοση να μας την προωθήσουν άμεσα, έτσι ώστε το φαινόμενο να παραμείνει μοναδικό.

Το Potlatch αποστέλλεται σε ορισμένες από τις διευθύνσεις που κοινοποιούνται στη σύνταξη.

Όλα τα κείμενα που δημοσιεύονται στο Potlatch μπορούν να αναπαραχθούν, να αντιγραφούν ή να παρατεθούν εν μέρει χωρίς καμία ένδειξη προέλευσης.

ΜΗ ΣΥΛΛΕΓΕΤΕ ΤΟ POTLATCH, Ο ΧΡΟΝΟΣ ΔΟΥΛΕΥΕΙ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΣΑΣ.

Σύνταξη: οδός Μοντάν-Ζενεβιέβ 32, Παρίσι 5ο διαμέρισμα.

Posted in Λετριστική Διεθνής (Potlatch) | Leave a comment

Potlatch #25: Αντιφάσεις της λετριστικής διεθνιστικής δραστηριότητας (1956)

Potlatch #25

Ενημερωτικό Δελτίο της Λετριστικής Διεθνούς

26 Ιανουαρίου 1956

Αντιφάσεις της λετριστικής διεθνιστικής δραστηριότητας

Δεν έχουμε τίποτα κοινό εκτός από την επιθυμία για παιχνίδι, αλλά αυτή μας οδηγεί μακριά. Οι πραγματικότητες για τις οποίες μας είναι εύκολο να συμφωνήσουμε είναι ακριβώς εκείνες που τονίζουν την αναγκαστικά εφήμερη όψη της θέσης μας: είναι πολύ αργά για να κάνουμε τέχνη· και λίγο νωρίς για να κατασκευάσουμε συγκεκριμένα καταστάσεις κάποιας ευρύτητας· η αναγκαιότητα της δράσης δεν χωράει καμία αμφιβολία.

Ο καθορισμός και η τήρηση μιας πλατφόρμας δράσης θεμελιωμένης στις ανησυχίες που μας αρμόζουν προσκρούουν διαρκώς σε δύο παρεκκλίνουσες τάσεις με αντίθετα κίνητρα.

Μερικά άτομα ολισθαίνουν ξανά σε μια καλλιτεχνική προοπτική, την οποία ίσως δεν είχαν εγκαταλείψει ποτέ – και δεν μας ενδιαφέρει ότι οι καλλιτεχνικές αντιλήψεις τους περιλαμβάνουν στην πραγματικότητα ένα μεγάλο μέρος των αντικαλλιτεχνικών στοιχείων που προσκόμισαν οι διαδοχικές μόδες του πρώτου μισού του αιώνα – , ομολογώντας έτσι μια ανικανότητα επίλυσης των πραγματικών προβλημάτων τους. Ανάμεσά μας, η λεγόμενη μεταγραφική προπαγανδιστική δραστηριότητα εξυπηρέτησε μέχρι σήμερα περισσότερο αυτή τη θλιβερή χρήση παρά οτιδήποτε άλλο.

Μια άλλη μερίδα, που περιλαμβάνει μερικές φορές τους πιο προχωρημένους στην αναζήτηση μιας καινούριας συμπεριφοράς, φαίνεται να καθοδηγείται από την επιθυμία για το άγνωστο, για το μυστήριο πάση θυσία – και, μόλις που χρειάζεται να το επισημάνουμε, από μια ασυνήθιστη φιλοσοφική ανοησία – με διάφορες αποκρυφιστικές απολήξεις που συγγενεύουν ακόμα και με τη θεοσοφία. Η ανάλυση και κατάπνιξη αυτής της τελευταίας τάσης μάς οδήγησαν να θέσουμε εγκαίρως τέρμα στη σχετική πολιτική ελευθερία που είχαμε αναγνωρίσει αμοιβαία μέχρι εκείνη τη στιγμή, στην αόριστα αναρχίζουσα κοινή επαναστατική βάση, που αποτέλεσε γόνιμο έδαφος για τα χειρότερα θεωρητικά λάθη, ιδίως ενάντια στην υλιστική ψυχογεωγραφία, και ακόμα ενάντια σε κάθε συνεπή καταστασιακή στάση.

Είναι βέβαιο ότι κάθε κρίση που κατέληξε στην εξάλειψη μιας από αυτές τις τάσεις είχε ως αποτέλεσμα να ενισχύσει την άλλη σε κάποιο βαθμό ή, σε κάθε περίπτωση, μια τρίτη πιο γενικά συμμεριζόμενη στάση, εκείνη μιας διανοητικά βολικής αδράνειας ικανής να εκδηλώνεται το πολύ-πολύ με κάποιες λεκτικές υπερβολές ή, σπάνια, με κάποια φιλονικία. Πιστεύουμε ότι αυτές οι πρακτικές παρέχουν στον αντιλετρισμό σοβαρότερα επιχειρήματα από αυτά που βρίσκει στον αναθερμασμένο αισθητισμό ορισμένων από τους παλιούς συντρόφους μας πριν το 1952, των οποίων η στάση έκτοτε είναι ολοφάνερα παράλογη.

Εξάλλου, όπως αυτά τα τεχνάσματα μιας νεοκαντιανής αισθητικής δεν αφορούν πια κανέναν, έτσι και η άρνηση που απέχει από τη γραφή και από κάθε μορφή έκφρασης, την οποία βλέπουμε να αναπτύσσεται  σε ορισμένους κύκλους που έχουν έρθει πρόχειρα σε επαφή με τις δημοσιεύσεις μας, αποτελεί μια ανέντιμη και αντιδραστική παραίτηση. Ορισμένοι καλλιτέχνες, που καταπιάνονταν εδώ και πολύ καιρό με τα άγονα προβλήματα ενός εξαντλημένου τομέα, πιστεύουν ότι καινοτομούν αποκηρύσσοντάς τα ξαφνικά. Προφανώς αυτός που είναι ανίκανος να επινοήσει, δηλαδή να συμμετάσχει στην επινόηση μιας ανώτερης δραστηριότητας, θα ήταν καλύτερο να παραμείνει στις προηγούμενες δραστηριότητές του θέτοντάς τις, για παράδειγμα, στην υπηρεσία εκλογικών επιταγών.

Οι αμήχανοι διανοούμενοι που λένε ότι θα γίνουν χτίστες ή ξυλοκόποι, ή το κάνουν πραγματικά για μερικές εβδομάδες, επιχειρούν απλώς μια μεταφορά, η οποία αντιστοιχεί στο επίπεδο της συνείδησης που φαντάζονται ότι κατέχουν, της πιο απεχθούς θρησκευτικής μεταστροφής. Αυτά τα απορρίμματα είναι φυσιολογικά, καθώς πολύ λίγα άτομα είναι διατεθειμένα αυτή τη στιγμή να ασχοληθούν με τις έρευνές μας, και ακόμα λιγότερα είναι προικισμένα με τις ελάχιστες απαιτούμενες ικανότητες. Δεν πρέπει να προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι μια ριζική αλλαγή των αναγκών και των προοπτικών οδηγεί εδώ, όπως και σε κάθε άλλον κλάδο της οικονομίας, σε αρκετά μεγάλες απώλειες ειδικευμένου προσωπικού.

Πρέπει, ωστόσο, να φτάσουμε στη διαλεκτική επίλυση των συγκρούσεων που χαρακτηρίζουν τη σημερινή περίοδο, χωρίς να παραβλέψουμε καμία πτυχή της αλλαγής της ζωής.

Σε αυτούς που μπορούν να ικανοποιούνται με τις απολαύσεις που θα τους παραχωρήσει η συνέχιση της τωρινής κατάστασης πραγμάτων στη διανόηση και στα ήθη· σε αυτούς που δεν μπορούν να υπεραμυνθούν της αγάπης για τις σχέσεις τους, τον Ανρί Μισό ή την οικογενειακή ζωή – δεν έχουμε τίποτα να πούμε.

Posted in Λετριστική Διεθνής (Potlatch) | Leave a comment

Potlatch #24 (24 Νοεμβρίου 1955)

Potlatch #24

Ενημερωτικό Δελτίο της Λετριστικής Διεθνούς
Μηνιαίο

24 Νοεμβρίου 1955

ΔΙΟΡΑΤΙΚΟ ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑΣ ΣΤΑ ΤΕΛΗ ΤΟΥ 1955

Πολεοδομία

Στο Παρίσι, συνιστάται επί του παρόντος η επίσκεψη: στο Αντίκρημνο (στην Ήπειρο)· στην κινέζικη συνοικία· στην εβραϊκή συνοικία· στην Μπυτ-ω-Κάιγ (στον λαβύρινθο)· στην Ωμπερβιγιέ (τη νύχτα)· στις πλατείες του 7ου διαμερίσματος· στο Ιατροδικαστικό Ινστιτούτο· στην οδό Ντωφίν (Νελ)· στο Μπιτ Σομόν (παιχνίδι)· στη συνοικία Μερρί· στο πάρκο Μονσό· στη νησίδα Λουί (στη νήσο)· στην Πιγκάλ· στην Αλ (οδός Ντενί, οδός Ζουρ)· στην Ευρωπαϊκή συνοικία (ανάμνηση)· στην οδό Σωβάζ.

Δεν συνιστάται σε καμία περίπτωση η επίσκεψη: στο 6ο και στο 15ο διαμέρισμα· στις μεγάλες λεωφόρους· στο Λουξεμβούργο· στα Ηλύσια Πεδία· στην πλατεία Μπλανς· στη Μονμάρτη· στη Στρατιωτική Σχολή· στην πλατεία Δημοκρατίας· στην Ετουάλ και στην Όπερα· σε όλο το 16ο διαμέρισμα.

Ποίηση

Η σχεδόν ολοσχερής εξαφάνιση αυτής της δραστηριότητας, με τη μορφή που την γνωρίζαμε από τις απαρχές της, εξαφάνιση που συνδέεται προφανώς με τη συνεχή παρακμή της αισθητικής, είναι ένα από τα πιο χαρακτηριστικά φαινόμενα που συμβαίνουν μπροστά στα μάτια μας. Τα τελευταία χρόνια, η ονοματοποιητική ποίηση και η νεοκλασική ποίηση εξέφρασαν ταυτόχρονα την πλήρη υποτίμηση αυτού του προϊόντος.

Παρά τη φυσιολογική πρόσδεση μιας ετοιμοθάνατης κοινωνίας σε σαπισμένες εκφράσεις, πρέπει να σημειωθεί ότι μια σοβαρή επιθεώρηση σήμερα δεν τολμάει πια να δημοσιεύει ποιήματα. Όταν το επιχειρεί, με προφανείς ενοχές (δείτε ένα του Μπουσέ στο τεύχος 117 του Temps Modernes), τα αποτελέσματα μιλάνε από μόνα τους.

Στο όνομα της προοδευτικής ανανέωσης του Κοπέ-Λαμαρτίν, ο Γκυγεβίκ ανέλαβε πρόσφατα το ρίσκο μιας έντιμης εξήγησης (“Ας εξηγηθούμε σχετικά με το σονέτο”, Nouvelle Critique, τεύχος 68) που ξεσκεπάζει τη γελοία ανεπάρκειά του. Προσπερνάμε τη σοβινιστική πλευρά του πανηγυρικού (“το σονέτο μας” – “αυτή η μορφή δεν είναι μια τεχνητή, τυχαίως ερριμμένη δημιουργία του Μαρό, του Μπελλαί, του Ρονσάρ και των άλλων. Αν χρησιμοποιήθηκε από αυτούς, αν διέτρεξε πολλούς αιώνες, αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι ανταποκρίνεται στις ανάγκες του γαλλικού πνεύματος”), δεδομένου ότι, αν και ο Γκυγεβίκ λέει ψέματα, έρχεται πολύ αργοπορημένος, καθώς όλοι γνωρίζουν ότι “εμείς” δανειστήκαμε αυτή τη μορφή από την Ιταλία – και ότι εκείνη την εποχή οι καθυστερημένοι του μεσαίωνα παρέμεναν προσκολλημένοι στην μπαλάντα προτιμώντας, όπως ο Γκυγεβίκ σήμερα, “να αγωνίζονται ενάντια στην εισβολή της κοσμοπολίτικης κουλτούρας”. Ακόμα πιο χαρακτηριστική είναι η αναφορά στη “ζωή ενός από τους πιο ευαίσθητους, ευγενέστερους, καλύτερους, σημαντικότερους ανθρώπους που γνώρισε ποτέ ο κόσμος”· Είναι δύσκολο να το πιστέψει κανείς, αλλά πρόκειται για τον Λουί Αραγκόν. Στην επίμοχθη προσπάθειά του να προσδώσει κάποια μυθική διάσταση στη ζωή του Αραγκόν, ο Γκυγεβίκ υπερβαίνει τόσο πολύ το ταλέντο του ώστε καταλήγει να υπηρετεί πολύ άσχημα τον αξιοθρήνητο αρχηγό του: “Θυμάμαι τον Αραγκόν ένα βράδυ του Γενάρη του 1954… Ακούω την αναφώνησή του: Έλσα, γράφει σονέτα!

Όλα τα επιχειρήματα είναι γραμμένα με το ίδιο μελάνι. Το κατάλοιπο μιας τέτοιας κενότητας είναι ότι άνθρωποι που επικαλούνται τον διαλεκτικό υλισμό θεμελιώνουν το σύνολο των άθλιων απόψεών τους στην ανεπιφύλακτη εξύμνηση των “σταθερών μορφών”.

Οι “σταθερές μορφές” – με την έννοια των σκηνικών που ανταποκρίνονται στις ανάγκες ενός συγκεκριμένου έργου – οι οποίες ενδείκνυται να χρησιμοποιηθούν σήμερα μπορούν να είναι προσωρινά: η καταγραφή της περιπλάνησης, η έκθεση της ατμόσφαιρας, το σχέδιο της κατάστασης.

Διακόσμηση

Σχέδιο του Ζ. Φιγιόν για τη διάταξη μιας αίθουσας υποδοχής: τα τρία τέταρτα της αίθουσας, τα οποία αποτελούν το τμήμα που διασχίζεται κατά την είσοδο από τη μοναδική πόρτα του χώρου, είναι κομψά επιπλωμένα και δεν έχουν κανέναν συγκεκριμένο προορισμό. Στο βάθος της αίθουσας υψώνεται ένα οδόφραγμα που οριοθετεί το χρήσιμο τμήμα, ίσο με το ένα τέταρτο της συνολικής επιφάνειας. Αυτό το οδόφραγμα δεν θα μπορούσε να είναι πιο αληθινό, καθώς αποτελείται από κυβόλιθους, σακιά άμμου, βαρέλια και άλλα αντικείμενα επικυρωμένα από τη χρήση. Στέκεται σχεδόν στο ύψος ενός ανθρώπου, με κάποιες κορυφές και μερικά εμφανή ανοίγματα. Πάνω του μπορούν να τοποθετηθούν πολλά γεμάτα πυροβόλα όπλα. Μια στενή δίοδος παρέχει πρόσβαση στο χρήσιμο τμήμα του δωματίου, επίσης επιπλωμένο με γούστο, όπου τα πάντα είναι διαταγμένα με σκοπό την ευχάριστη υποδοχή φίλων και γνωστών.

Αυτή η αίθουσα υποδοχής, που περιλαμβάνει προφανώς τον κατάλληλο φωτισμό και το κατάλληλο ηχητικό φόντο, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη διαφοροποίηση της διάταξης ενός συνηθισμένου σπιτιού και για να εισάγει σε αυτό μια επιφανειακή γραφικότητα. Αλλά ο πραγματικός προορισμός της είναι να ενσωματωθεί σε ένα εκτεταμένο αρχιτεκτονικό σύμπλεγμα, όπου εμφανίζεται πλήρως η αποφασιστική σημασία της για την κατασκευή μιας κατάστασης.

Εξερευνήσεις

Στο εγγύς μέλλον μια ομάδα λετριστών, ξεκινώντας από την οδό Κήπων-Παύλου, θα διερευνήσει πλήρως τη συνοικία Μερρί, που έχει παραλειφθεί μέχρι τώρα από τους ψυχογεωγραφικούς χάρτες.

ΠΡΟΣΧΩΡΗΣΤΕ ΜΑΖΙΚΑ στη Λετριστική Διεθνή
Θα κρατήσουμε μερικούς.

Εκπαιδευτικά παιχνίδια

Έχοντας αναπτυχθεί πρόσφατα, “η ιδεολογική συζήτηση θεωρούμενη σαν αγώνας μποξ” φαίνεται ότι υπόσχεται ένα λαμπρό μέλλον στην πνευματική ελίτ, της οποίας εκπληρώνει όλες τις ανάγκες. (Η ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΘΕΩΡΟΥΜΕΝΗ ΣΑΝ ΑΓΩΝΑΣ ΜΠΟΞ ΘΑ ΣΑΣ ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΕΙ ΥΠΟΛΗΨΗ ΧΑΝΟΝΤΑΣ ΧΡΟΝΟ.) Ιδού οι κανόνες:

Οι δύο αντίπαλοι και ο διαιτητής, του οποίου η απόφαση είναι τελεσίδικη, κάθονται στο ίδιο τραπέζι, με τον διαιτητή να χωρίζει τους δύο παίχτες. Έχει συμφωνηθεί ότι ο αγώνας θα διεξαχθεί σε έναν ορισμένο αριθμό γύρων με ακρίβεια στην τήρηση του χρόνου.

Μετά την ανακοίνωση της έναρξης του αγώνα από τον διαιτητή, οι δύο αντίπαλοι κοιτάζονται για μια στιγμή· έπειτα αυτός που επιτίθεται πρώτος διατυπώνει μια οποιαδήποτε πρόταση σχετικά με ένα θέμα που του φαίνεται καλό. Ο άλλος απαντά είτε αμφισβητώντας ευθαρσώς τον συλλογισμό που μόλις άκουσε είτε εισάγοντας άλλους ισχυρισμούς σχετικά με ένα συναφές ή καινοφανές θέμα είτε ακόμα – και αυτό είναι το καλύτερο – συνδυάζοντας αυτές τις δύο κινήσεις. Ο διαιτητής διασφαλίζει ότι ο ένας αντίπαλος δεν διακόπτει τον άλλον. Ωστόσο, η παρατεταμένη χρήση του λόγου οδηγεί στην απώλεια πόντων για τον αδέξιο παίχτη. Το χρονόμετρο ανακοινώνει το τέλος του γύρου με ένα κατάλληλο σήμα που διακόπτει αμέσως τη συζήτηση.

Στη συνέχεια, ο διαιτητής ανακηρύσσει τον γύρο υπέρ του ενός ή ενδεχομένως κανενός από τους αντιπάλους. Κατά τη διάρκεια της ανάπαυλας, οι υποστηρικτές και οι εκπαιδευτές φέρνουν στους διαγωνιζόμενους οινοπνευματώδη ποτά ή καφέδες (σε ορισμένες περιπτώσεις, ναρκωτικά). Η λογομαχία ξεκινάει και πάλι όταν δίνεται το παράγγελμα. Το νοκ-άουτ ανακοινώνεται από τον διαιτητή όταν ο ένας αντίπαλος, αιφνιδιασμένος από τη βιαιότητα ή την επιδεξιότητα μιας επίθεσης, αδυνατεί να συνεχίσει τη συζήτηση. Αν δεν συμβεί αυτό, ο νικητής αποφασίζεται στο τέλος, στα σημεία, σύμφωνα με τον αριθμό των γύρων που κέρδισε. Η κακοήθεια, ακόμα και αν είναι εμφανής, δεν επιφέρει καμία ποινή.

Μεταξύ των πιο καυτών θεμάτων έχουν ήδη επισημανθεί: το Ζεν, η Νέα Αριστερά, η φαινομενολογική οντολογία, ο Αστρύκ, τα Γαλατικά νομίσματα, η λογοκρισία, το νόημα του παιχνιδιού του σκακιού.

(Οι λετριστές, εννοείται νικητές, δεν παίζουν αυτό το παιχνίδι.)

Κινηματογράφος

Εδώ και αρκετά χρόνια δεν έχουμε δει καμία ταινία που να φέρνει την παραμικρή καινοτομία. Η γενική παραγωγή είναι τόσο βαρετή ώστε μια κοινότοπη ταινία, όταν δημιουργείται με μια απλώς συμπαθητική πολιτική θεώρηση (Το Αλάτι της Γης), προκαλεί σύγχυση στους περισσότερους κριτικούς και τους κάνει να λένε γι’ αυτήν, αναληθώς, ότι θα παραμείνει ορόσημο του κινηματογράφου. Είναι αλήθεια ότι εδώ κυριαρχούν τόσες οικονομικές και αστυνομικές επιταγές, ώστε μια ταινία – της οποίας οι πόροι είναι πολύ περισσότεροι από αυτούς ενός μυθιστορήματος – έχει ελάχιστες πιθανότητες να φτάσει το πνευματικό επίπεδο ενός καλού μυθιστορήματος τρίτης κατηγορίας, τύπου Ρεϊμόν Κενώ για παράδειγμα.

Κάτω από αυτές τις συνθήκες, είναι καλύτερα να μην ανησυχούμε πια για τη σημερινή κατάσταση αυτής της τέχνης. Στις σκοτεινές αίθουσες που μπορεί να διασχίζει η περιπλάνηση, αυτό που χρειάζεται είναι να σταματάμε λίγο λιγότερο από μία ώρα και να ερμηνεύουμε παρωδώντας την ταινία που διαδραματίζεται: να αναγνωρίζουμε στους ήρωες κάποιες λιγότερο ή περισσότερο ιστορικές προσωπικότητες που μας μοιάζουν, να συνδέουμε τα γεγονότα του ανόητου σεναρίου με τις πραγματικές αιτίες δράσης που αναγνωρίζουμε σε αυτά και με την εβδομάδα που περνάμε εμείς οι ίδιοι, ιδού μια αποδεκτή συλλογική ψυχαγωγία (δείτε την ομορφιά του Αιχμαλώτου της Ζέντα όταν μπορούμε να τον κατονομάσουμε Λουδοβίκο της Βαυαρίας, τον Ζ. Βασέ ως κόμη Ρούπερτ του Ραντζάου, και τον σωσία που δεν είναι άλλος από τον Γ.-Ε. Ντεμπόρ). Μπορούμε να δούμε επίσης τη σειρά περιπετειών του αξιοθαύμαστου Νταν-Μπλανς, της οποίας η σημερινή χρήση, εντελώς ασήμαντη, δεν επιτρέπει να υπενθυμίσουμε τις πραγματικές διδακτικές δυνατότητες του κινηματογράφου.

Αν όλα αυτά στην πραγματικότητα δεν σας αρέσουν, δεν σας μένει παρά να αγαπήσετε τις Κακές Συναναστροφές του Αλεξάντρ Αστρύκ, όπου δεν θα παραλείψετε βέβαια να αναγνωρίσετε, σύμφωνα με τα καταπληκτικά λόγια του Ζακ Ντονιόλ-Βαλκρόζ (France-Observateur της 20ης Οκτωβρίου 1955), την ατμόσφαιρα και το νόημα της ΔΙΚΗΣ ΣΑΣ νιότης.

Φιλοσοφία

Ηλίθιοι, μπορείτε να πάψετε να είστε.
Διαβάστε Μαρξ, διαβάστε Νταχού.

Εικαστικές τέχνες

Όλη η αφηρημένη ζωγραφική, από τον Μάλεβιτς και μετά, παραβιάζει ανοιχτές θύρες. Αυτή η δραστηριότητα είναι φυσικά αδιάφορη και, επιπλέον, απόλυτα ομοιόμορφη. Δεν είναι ο “τασισμός” αυτός που θα την ανανεώσει. Πιστεύουμε εξάλλου ότι η αναζήτηση εικόνων που μπορούν να προκαλέσουν νέες επιδράσεις πρέπει να έρθει σε ρήξη με τους τρόπους αναπαράστασης που έχουν κληρονομηθεί από τον ντε Κίρικο, τον Μαξ Ερνστ ή τον Μαγκρίτ, οι οποίοι τείνουν οι ίδιοι να αναδημιουργήσουν την παλιά τάξη των εκπλήξεων – εκπλήξεων που έχουν αποδυναμωθεί σημαντικά από την ήδη μακροχρόνια διάδοση αυτών των έργων και τον πληθωρισμό των μιμητών.

Οι διάφορες εφαρμογές της μεταγραφίας, που προτείνονται θεωρητικά για να ενσωματώσουν σε μια ενιαία γραφή όλα τα στοιχεία των οποίων το νόημα μπορεί να χρησιμοποιηθεί, υπήρξαν μέχρι σήμερα εντελώς ανεπαρκείς.

Φαίνεται ότι αυτή η προσωρινή αποτυχία πρέπει να αποδοθεί στη συνεχώς προβεβλημένη ενασχόληση με τη “δημιουργία μακετών αφισών”, που επέβαλε τελικά είτε ένα δυσανάγνωστο χάος είτε μια εκφυλισμένη μορφή του παλιού κολλάζ (μεταγραφική έκθεση της γκαλερί Double Doute τον Ιούνιο-Ιούλιο του 1954).

Επιθεωρήσεις

Η λετριστική Διεθνής συνεργάζεται με την επιθεώρηση Τα Γυμνά Χείλη [Les Lèvres Nues] από την κυκλοφορία του 6ου τεύχους της. Αυτή η επιθεώρηση (εκδότης Μαριέν, οδός Πεπέν, Βρυξέλλες) βρίσκεται στο βιβλιοπωλείο Μινώταυρος, στην οδό Καλών Τεχνών.

Πολιτική

Τίποτα καινούριο. Στο πλαίσιο του κατευνασμού, ο Τύπος αποκαλύπτει με τρυφερότητα ότι δύο νεαρά Σοβιετικά κορίτσια, αφού φωτογραφήθηκαν μαζί με δύο Γαλλίδες σταρ του κινηματογράφου, δήλωσαν πως είχαν ζήσει με αυτόν τον τρόπο την πιο όμορφη μέρα της ζωής τους. Στο μεταξύ, η Πράβντα αναφέρει ότι η Ε.Σ.Σ.Δ. ολοκλήρωσε την οικοδόμηση της σοσιαλιστικής κοινωνίας και ότι το πέρασμα στο στάδιο του κομμουνισμού έχει πλέον ξεκινήσει.

Στη Γαλλία, τα πράγματα είναι βέβαια ακόμα χειρότερα: κινητοποίηση που πρόκειται να επεκταθεί για να ενισχυθεί ο πόλεμος της Αλγερίας (ΑΛΓΕΡΙΝΟΙ! ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΕΠΕΙΔΗ ΕΙΣΤΕ ΓΑΛΛΟΙ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΙΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ ΠΑΤΡΙΩΤΕΣ), ο πόλεμος του Ριφ και οι επόμενοι· ανάπτυξη της ανταλλαγής που εγκαινιάστηκε από τον Μαντές-Βόννη, με τον Φράνκο του οποίου οι μικρές χάρες πληρώνονται με την εγκατάλειψη δημοκρατών προσφύγων· σκανδαλώδης καταδίκη του Πιερ Μοραίν, της Ελευθεριακής Κομμουνιστικής Ομοσπονδίας, με όρους που τείνουν να καταδείξουν ότι οι αντιαποικιοκρατικές απόψεις είναι πλέον ασυμβίβαστες με τη γαλλική ιθαγένεια.

Προπαγάνδα

Μια μέθοδος “…καθοριστική για το μέλλον της επικοινωνίας: η μεταστροφή φράσεων”, υποδείχθηκε στο τεύχος 3 της Λετριστικής Διεθνούς (Αύγουστος 1953). Η χρήση της μεταστροφής αποτελεί τώρα το αντικείμενο μιας διεξοδικής μελέτης που διεξάγεται με τη συνεργασία δύο λετριστών. Αυτή η μελέτη θα εμφανιστεί στον καιρό της, και θα αφήσει λίγα πράγματα να ειπωθούν για το θέμα.

Το τεύχος 25 του Potlatch, εγκαινιάζοντας τον τρίτο χρόνο του, θα δημοσιευθεί τον Ιανουάριο του 1956.

Λογοτεχνία

Ποτέ δεν θα λείψουν τα υποκατάστατα για να λειτουργεί η βιομηχανία των εκδόσεων και να συντηρείται η κατανάλωση. Αλλά όσο πάει θα γίνεται περισσότερο αντιληπτό ότι τα προβλήματα και οι διασκεδάσεις της εποχής βρίσκονται σε άλλα επίπεδα.

Θα πρέπει ήδη να αναφερθούν ορισμένοι πλαστογράφοι που θα προσπαθήσουν να αποκτήσουν φήμη αναλύοντας, σε ένα καθαρά λογοτεχνικό πλαίσιο, τα νέα συναισθήματα που μπορούν να προκαλέσουν ορισμένοι συσχετισμοί γεγονότων. Έτσι ο κ. Ζυλιέν Γκρακ γράφει όμορφες αφηγήσεις που έχουν για θέμα μια ατμόσφαιρα και τα διάφορα συστατικά της: δεν είναι τίποτα να αρνηθεί κανείς το βραβείο Γκονκούρ· πρέπει επίσης να μην το αξίζει.

Το Potlatch αποστέλλεται σε ορισμένες διευθύνσεις που διαβιβάζονται στη σύνταξη.

Όλα τα κείμενα που δημοσιεύονται στο Potlatch μπορούν να αναπαραχθούν, να αντιγραφούν ή να παρατεθούν εν μέρει χωρίς καμία ένδειξη προέλευσης.

ΜΗ ΣΥΛΛΕΓΕΤΕ ΤΟ POTLATCH, Ο ΧΡΟΝΟΣ ΔΟΥΛΕΥΕΙ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΣΑΣ.

Αρχισυντάκτης: Ζ. Φιγιόν, οδός Μοντάν-Ζενεβιέβ 32, Παρίσι 5ο διαμέρισμα.

Posted in Λετριστική Διεθνής (Potlatch) | Leave a comment

Potlatch #23 (15 Οκτωβρίου 1955)

Potlatch #23

Ενημερωτικό Δελτίο της Λετριστικής Διεθνούς
Μηνιαίο

13 Οκτωβρίου 1955


Λετριστική παρέμβαση

Διαμαρτυρία προς τη σύνταξη των Times

Sir,

The Times has just announced the projected demolition of the Chinese quarter in London.

We protest against such moral ideas in town-planning, ideas which must obviously make England more boring than it has in recent years already become.

The only pageants you have left are a coronation from time to time, an occasional royal marriage which seldom bears fruit; nothing else. The disappearance of pretty girls, of good family especially, will become rarer and rarer after the razing of Limehouse. Do you honestly believe that a gentleman can amuse himself in Soho?

We hold that the so-called modern town-planning which you recommend is fatuously idealistic and reactionary. The sole end of architecture is to serve the passions of men.

Anyway, it is inconvenient that this Chinese quarter of London should be destroyed before we have the opportunity to visit it and carry out certain psychogeographical experiments we are at present undertaking.

Finally, if modernisation appears to you, as it does to us, to be historically necessary, we would counsel you to carry your enthusiasm into areas more urgently in need of it, that is to say, to your political and moral institutions.

Yours faithfully,

for “l’Internationale lettriste”:
Michèle Bernstein, G.-E. Debord, Gil J. Wolman

(Κύριε,

Οι Times μόλις ανήγγειλαν το σχέδιο κατεδάφισης της Κινέζικης συνοικίας του Λονδίνου.

Καταγγέλλουμε αυτό το ηθικιστικό πολεοδομικό εγχείρημα που τείνει προφανώς να καταστήσει την Αγγλία ακόμα πιο πληκτική απ’ όσο έχει ήδη γίνει πρόσφατα.

Τα μόνα θεάματα που σας απομένουν είναι μια στέψη από καιρό σε καιρό, και οι συχνότεροι αλλά γενικά ανεπιτυχείς αρραβώνες των πρώτων κυριών του Βασιλείου. Οι εξαφανίσεις όμορφων νεαρών κοριτσιών, από καλές οικογένειες συν τοις άλλοις, θα γίνουν πιο σπάνιες μετά την εξάλειψη του Λάιμχαουζ. Πιστεύετε ότι ένας τζέντλεμαν μπορεί να διασκεδάζει στο Σόχο;

Θεωρούμε πρόσκαιρη και οπισθοδρομική την υποτιθέμενη μοντέρνα πολεοδομία που προτείνετε. Ο μοναδικός ρόλος της αρχιτεκτονικής είναι να υπηρετεί τα ανθρώπινα πάθη.

Σε κάθε περίπτωση, είναι ανάρμοστο να καταστραφεί αυτή η Κινέζικη συνοικία του Λονδίνου προτού μας δοθεί χρόνος να την επισκεφτούμε και να διεξάγουμε εκεί ορισμένα πειράματα στην κατεύθυνση των ψυχογεωγραφικών ερευνών που επιδιώκουμε.

Τέλος, αν ο εκσυγχρονισμός σάς φαίνεται – όπως και σ’ εμάς – ιστορικά αναγκαίος, σας συνιστούμε θερμά να τον εφαρμόσετε στους πιο επείγοντες τομείς, δηλαδή στους πολιτικούς και ηθικούς θεσμούς σας.

Δεχθείτε, Κύριε, τη διαβεβαίωση της βαθύτατης εκτίμησής μας.

Για τη Λετριστική Διεθνή:
Μισέλ Μπερνστάιν, Γ.-Ε. Ντεμπόρ, Ζιλ Ζ. Βολμάν)

Ζήτω η σημερινή Κίνα

Μερικές μέρες μετά την αποστολή αυτής της διαμαρτυρίας μαθαίνουμε από την Ισπανία ότι η Φρανκική πολεοδομία, καθοδηγούμενη από τις ίδιες ηθικιστικές προθέσεις, καταστρέφει την Κινέζικη συνοικία της Βαρκελώνης, στην οποία έχει ήδη προκαλέσει φοβερά ρήγματα. Σε αντίθεση με την Κινέζικη συνοικία του Λονδίνου, η “Barrio Chino” [Τσάιναταουν] της Βαρκελώνης ονομάστηκε έτσι για καθαρά ψυχογεωγραφικούς λόγους, και κανένας Κινέζος δεν κατοίκησε ποτέ εκεί.

Μέσω της Ευρώπης

Ο Ζακ Φιγιόν αντικαθιστά στη διεύθυνση του Potlatch τον Μωχάμεντ Νταχού που ετοιμάζεται να φύγει από το Παρίσι για απροσδιόριστο χρονικό διάστημα, με κατεύθυνση προς τα Νοτιο-νοτιο-ανατολικά.

Το σπίτι του τρόμου

Στις 20 Σεπτεμβρίου, μια λετριστική συνεδρίαση αποφάσισε να καταρτίσει με σχέδια και μακέτες το υπόδειγμα ενός “σπιτιού του τρόμου”. Το θέμα αυτής της άσκησης τονίζει επαρκώς ότι δεν πρόκειται να αποσκοπεί σε μια οποιαδήποτε οπτική αρμονία. Θα πρέπει να σημειωθεί, ωστόσο, ότι αν και αυτό το σπίτι εξετάζεται σκόπιμα από την άποψη ενός απλού συναισθήματος, ο σχεδιασμός του οφείλει να λάβει υπόψη τις κατάλληλες συναισθηματικές αποχρώσεις για πολλαπλές καταστάσεις που μπορεί να απαιτούν μια τρομακτική ατμόσφαιρα.

Στα γρήγορα

Ο Αλεξάντερ Τρόκκι, μέχρι σήμερα αρχισυντάκτης της επιθεώρησης Merlin της Αγγλο-αμερικάνικης πρωτοπορίας, παραιτήθηκε από αυτή τη θέση για να δηλώσει την προσχώρησή του στο πρόγραμμα της Λετριστικής Διεθνούς. Ειδοποίησε αμέσως όλους τους φίλους του να επιλέξουν, και προχώρησε με σταθερότητα σε πολλές απαιτούμενες ρήξεις.

Ο επιβεβλημένος χάρτης

Η συλλογική κατάρτιση ενός ψυχογεωγραφικού σχεδίου του Παρισιού και των περιχώρων του συνεχίστηκε ενεργά επί ένα μήνα, μέσω διάφορων παρατηρήσεων και διαπιστώσεων (Μπυτ-ω-Κάιγ, Ήπειρος του Αντίκρημνου, Νεκροτομείο, Ωμπερβιγιέ, έρημος του Ρετζ).

Αποσπάσματα επιστολής σε έναν Βέλγο σύντροφο στις 14 Σεπτεμβρίου 1955

…Την ίδια εβδομάδα, που ήταν αναμφισβήτητα λογοτεχνική, μας έστειλαν την επιθεώρηση Phantomas, που είναι ανόητη, και έπεσε στα χέρια μας το τελευταίο τεύχος του Temps Mêlés. Αυτή η επιθεώρηση είναι κατώτερη από οτιδήποτε φανταζόμουν. Το ίδιο και ο Αντρέ Μπλαβιέ. Είναι σχεδόν απίστευτο ότι γράφονται τέτοια πράγματα στην καρδιά του εικοστού αιώνα…

Όπως ο Μπλαβιέ επεκτείνει την καταστροφική του δράση στο Phantomas, κάποιος Μισέλ Λακλό, που δουλεύει στο Temps Mêlés, δεν είναι άλλος από τον αρχισυντάκτη του Bizarre, του οποίου το μεγάλο τιράζ προορίζεται πιθανότατα για τις Νοτιοδυτικές επαρχίες. Είναι φανερό ότι υπάρχει μια μαύρη διεθνής της μαλακίας, της οποίας τους ηγέτες αρχίζουμε να βλέπουμε. Εξάλλου, όλα όσα επικαλείται σχετικά με τον Κενώ μπορούν να κολληθούν στον τοίχο με την πρώτη ευκαιρία. Η εκμετάλλευση του Ζαρρύ από αυτούς τους παταφυσικούς είναι εξίσου ανέντιμη όσο και οι απόπειρες προσάρτησής του από τους Καθολικούς. Σε αυτό το πανόραμα της επαίσχυντης ασημαντότητας, της ηθικής αθλιότητας, της σκωροφαγωμένης σκέψης, πρέπει να ειπωθεί ότι ο Μπλαβιέ ξεχωρίζει: είναι ο πιο ηλίθιος. Ασφαλώς, θα σταματήσει να παίρνει το Potlatch. Ειδάλλως θα μπορούσε να δοθεί η εντύπωση ότι αναγνωρίζουμε την ευφυΐα ενός ανθρώπου ικανού να εκδίδει τέτοιες ποταπότητες. Είμαι ευτυχής που δεν συναντηθήκαμε κατά την τελευταία επίσκεψή του στο Παρίσι: μέσα σε δέκα λεπτά συζήτησης, το άτομο αυτό θα είχε ξεσκεπαστεί. Και είναι πάντα θλιβερό να είναι κανείς αναγκασμένος να καταφεύγει σε βρισιές, που είναι όλες ίδιες, όπως κι αυτοί οι άνθρωποι είναι όλοι ίδιοι…

Γ.-Ε. Ντεμπόρ

Τηλεγράφημα που στάλθηκε στον κ. Φρανσίς Πονζ στις 27 Σεπτεμβρίου 1955

Ω ΠΟΝΖ ΓΡΑΦΕΙΣ ΣΤΟ PREUVRES
ΚΑΘΑΡΜΑ ΣΕ ΠΕΡΙΦΡΟΝΟΥΜΕ

Υπογεγραμμένο από τη Λετριστική Διεθνή

Επιστολή στον κ. Αντρέ Σενμπουά, συντάκτη της Monde

Κύριε, διαβάσαμε στη Le Monde της 28ης Σεπτεμβρίου τις σκέψεις σας σχετικά με τη σύλληψη του Ρομπέρ Μπαράτ. Η αρκετά τολμηρή και μάλιστα “νουάρ” άποψη που φαίνεται να έχετε για τη δημοσιογραφία μάς επιτρέπει να πιστεύουμε ότι θα αποδεχόσασταν μεταξύ “των κινδύνων που συνιστούν το μεγαλείο αυτού του επαγγέλματος” εκείνον μιας οφειλόμενης διόρθωσης – “αναμφίβολα προσωρινής”, όπως αναφέρετε.

Δεχθείτε, Κύριε, τη διαβεβαίωση της βαθιάς αποστροφής που μας εμπνεύσατε σήμερα.

Μισέλ Μπερνστάιν, Γ.-Ε. Ντεμπόρ, Χουάν Φερνάντεζ, Ζακ Φιγιόν.

Για τον ρόλο της επιγραφής

Οι λετριστές διεξήγαν μια πρώτη ενημερωτική συνεδρίαση για να συγκρατήσουν τις φράσεις που, γραμμένες με κιμωλία ή με οποιοδήποτε άλλο μέσο σε καθορισμένους δρόμους, συμπληρώνουν την εγγενή σημασία αυτών των δρόμων – όταν έχουν μια τέτοια σημασία.

Μετά τις ψυχογεωγραφικές εισηγήσεις, αυτές οι επιγραφές θα επεκτείνουν τις επιδράσεις τους μέχρι την πιο απλή ανατροπή. Τα ακόλουθα παραδείγματα επιλέχθηκαν πρώτα.

Για την οδό Σωβάζ (13ο): “Αν δεν πεθάνουμε εδώ θα πάμε πιο μακριά;” – Για την οδό Ωμπερβιγιέ (18ο-19ο): “Η επανάσταση τη νύχτα.” – Για την οδό Μπενουά (6ο): “Το παζάρι αυτοκινήτων, που λέγεται ότι είναι υπέροχο, δεν φτάνει ως εδώ.” – Για την οδό Λομόν (5ο): “Επωφεληθείτε του πλεονεκτήματος της αμφιβολίας.” – Για την οδό Σεβρέν (5ο): “Γυναίκες για τους Καμπύλ.”

Σχέδιο ορθολογικών εξωραϊσμών της πόλης του Παρισιού

Οι λετριστές που ήταν παρόντες στις 26 Σεπτεμβρίου πρότειναν από κοινού τις λύσεις που αναφέρονται εδώ για διάφορα πολεοδομικά προβλήματα που ανέκυψαν τυχαία από τη συζήτηση. Εφιστούν την προσοχή στο γεγονός ότι δεν εξετάστηκε καμία κατασκευαστική πτυχή, καθώς η εκκαθάριση του εδάφους θεωρήθηκε από όλους ως το πιο επιτακτικό ζήτημα.

Να ανοίγει το μετρό τη νύχτα, μετά το τέλος της κυκλοφορίας των συρμών. Να παραμένουν οι διάδρομοι και οι ράγες αχνά φωτισμένες με αμυδρά διακοπτόμενα φώτα.

Με την κατάλληλη διευθέτηση των κλιμάκων κινδύνου, και με τη δημιουργία γεφυρών όπου είναι αναγκαίο, να ανοίγουν οι στέγες του Παρισιού για περιπάτους.

Να μένουν ανοιχτές οι πλατείες τη νύχτα. Να διατηρούνται σκοτεινές. (Σε ορισμένες περιπτώσεις ένας χαμηλός σταθερός φωτισμός μπορεί να δικαιολογείται για ψυχογεωγραφικούς λόγους.)

Να εξοπλιστούν οι φανοστάτες όλων των δρόμων με διακόπτες· ο φωτισμός να είναι στη διάθεση του κοινού.

Για τις εκκλησίες προτάθηκαν και αναγνωρίστηκαν ως βάσιμες τέσσερις διαφορετικές λύσεις έως ότου κριθούν μέσω του πειραματισμού, που θα οδηγήσει γρήγορα στην επικράτηση της καλύτερης:

Ο Γ.-Ε. Ντεμπόρ δηλώνει υπέρμαχος της ολοσχερούς καταστροφής των θρησκευτικών κτιρίων όλων των δογμάτων. (Να μη μείνει κανένα ίχνος, και να χρησιμοποιηθεί ο χώρος.)

Ο Ζιλ Ζ. Βολμάν προτείνει να διατηρηθούν οι εκκλησίες, αδειάζοντάς τις από οποιαδήποτε θρησκευτική έννοια. Να αντιμετωπιστούν σαν συνηθισμένα κτίρια. Να επιτραπεί στα παιδιά να παίζουν εκεί.

Η Μισέλ Μπερνστάιν ζητάει να καταστραφούν εν μέρει οι εκκλησίες, έτσι ώστε τα ερείπια που θα απομείνουν να μη φανερώνουν πια τον αρχικό προορισμό τους (ο Πύργος του Ιακώβου, στη λεωφόρο Σεβαστουπόλεως, θα ήταν ένα τυχαίο παράδειγμα). Η ιδανική λύση θα ήταν να ισοπεδώνεται πλήρως η εκκλησία και να ανοικοδομούνται ερείπια στη θέση της. Η λύση που προτάθηκε αρχικά επιλέγεται αποκλειστικά και μόνο για λόγους οικονομίας.

Ο Ζακ Φιγιόν, τέλος, επιθυμεί τον μετασχηματισμό των εκκλησιών σε σπίτια του τρόμου. (Να χρησιμοποιηθεί η σημερινή ατμόσφαιρά τους, εντείνοντας τις επιδράσεις πανικού που έχει.)

Όλοι συμφωνούν να απορριφθεί οποιαδήποτε αισθητική αντίρρηση, να σωπάσουν οι θαυμαστές της πύλης [του καθεδρικού ναού] της Σαρτρ. Η ομορφιά, όταν δεν αποτελεί υπόσχεση ευτυχίας, πρέπει να καταστρέφεται. Και τι παριστάνει καλύτερα τη δυστυχία από αυτό το είδος μνημείου που έχει ανεγερθεί πάνω σε όλα όσα δεν έχουν ακόμα κυριαρχηθεί μέσα στον κόσμο, στο μεγάλο απάνθρωπο περιθώριο της ζωής;

Να διατηρηθούν οι σταθμοί όπως είναι. Η αρκετά συγκινητική ασχήμια τους συμβάλλει πολύ στην ατμόσφαιρα του περάσματος που προκαλεί την ανεπαίσθητη έλξη αυτών των κτιρίων. Ο Ζιλ Ζ. Βολμάν ζητάει να διαγραφούν ή να παραποιηθούν αυθαίρετα όλες οι ενδείξεις σχετικά με τις αναχωρήσεις (προορισμοί, δρομολόγια κ.λπ.). Αυτό για να ενθαρρυνθεί η περιπλάνηση. Μετά από έντονη συζήτηση, η αντίρρηση που είχε διατυπωθεί εγκαταλείπεται και το σχέδιο γίνεται αποδεκτό χωρίς επιφυλάξεις. Να ενισχυθεί η ηχητική ατμόσφαιρα των σταθμών με τη μετάδοση ηχογραφήσεων που προέρχονται από πολλούς άλλους σταθμούς – και από ορισμένα λιμάνια.

Κατάργηση των νεκροταφείων. Ολοσχερής αφανισμός των πτωμάτων και των ενθυμίων αυτού του είδους: ούτε στάχτες ούτε λείψανα. (Εφιστάται προσοχή στην αντιδραστική προπαγάνδα που αντιπροσωπεύει, μέσω του πιο αυτόματου συνειρμού ιδεών, αυτή η ειδεχθής επιβίωση ενός παρελθόντος αλλοτρίωσης. Μπορεί κανείς να δει ένα νεκροταφείο χωρίς να σκεφτεί τον Μωριάκ, τον Ζιντ, τον Εντγκάρ Φορ;)

Κατάργηση των μουσείων και διανομή των καλλιτεχνικών αριστουργημάτων στα μπαρ (το έργο του Φιλίπ ντε Σαμπέν στα αραβικά καφέ της οδού Ξαβιέ-Πριβά, η Στέψη, του Νταβίντ, στο Βαρέλι της Μοντάν-Ζενεβιέβ).

Απεριόριστη ελεύθερη πρόσβαση όλων στις φυλακές. Δυνατότητα τουριστικής διαμονής εκεί. Καμία διάκριση μεταξύ επισκεπτών και καταδίκων. (Για να ενισχυθεί το χιούμορ της ζωής, τραβώντας κλήρο δώδεκα φορές τον χρόνο, οι επισκέπτες θα μπορούσαν να μπαγλαρώνονται και να καταδικάζονται σε μια πραγματική ποινή. Αυτό για να δοθεί πεδίο στους ηλίθιους που έχουν απόλυτη ανάγκη να διατρέχουν έναν ανιαρό κίνδυνο: στους σημερινούς σπηλαιολόγους, για παράδειγμα, και σε όλους εκείνους των οποίων η ανάγκη για παιχνίδι συμβιβάζεται με τόσο φτωχά υποκατάστατα.)

Τα μνημεία, των οποίων η ασχήμια δεν μπορεί να αξιοποιηθεί (τύπου Μικρού ή Μεγάλου Παλατιού), θα δώσουν τη θέση τους σε άλλες κατασκευές.

Αφαίρεση των αγαλμάτων που απομένουν, των οποίων η σημασία είναι ξεπερασμένη – των οποίων οι ενδεχόμενες αισθητικές ανακαινίσεις καταδικάζονται από την ιστορία πριν την εφαρμογή τους. Η σημασία των αγαλμάτων θα μπορούσε να διευρυνθεί – στη διάρκεια των τελευταίων χρόνων τους – με την αλλαγή των τίτλων και των επιγραφών των βάθρων, είτε με μια πολιτική έννοια (Τίγρη η επονομαζόμενη Κλεμανσώ, στα Ηλύσια Πεδία) είτε με μια παραπλανητική έννοια (Διαλεκτική αφιέρωση στον πυρετό και στην κινίνη, στη διασταύρωση της λεωφόρου Μισέλ και της οδού Κοντ· Τα μεγάλα βάθη, στην πλατεία του περιβόλου στο Ιλ ντε λα Σιτέ).

Να σταματήσει η αποβλάκωση του κοινού από τις σημερινές ονομασίες των δρόμων. Να απαλειφθούν οι δημοτικοί σύμβουλοι, οι αντιστασιακοί, οι Αιμίλιοι και οι Εδουάρδοι (55 δρόμοι στο Παρίσι), οι Μπιγκό, οι Γκαλιφέ, και γενικότερα όλα τα αισχρά ονόματα (οδός Ευαγγελίου).

Στο πλαίσιο αυτό, ισχύει περισσότερο από ποτέ η έκκληση που έγινε στο τεύχος 9 του Potlatch για τη μη αναγνώριση της λέξης άγιος στα τοπωνύμια.

Η τελευταία δημοσκόπηση της μόδας

Τι θα κάνετε αν κάποια στρατιωτικά στοιχεία της άκρας δεξιάς διακινδυνεύσουν ένα πραξικόπημα, για το οποίο οι αυξανόμενες δυσχέρειες της γαλλικής αποικιοκρατίας δημιουργούν ευνοϊκές συνθήκες τον τελευταίο καιρό;

Αρχισυντάκτης: Ζ. Φιγιόν, οδός Μοντάν-Ζενεβιέβ 32, Παρίσι 5ο διαμέρισμα.

Posted in Λετριστική Διεθνής (Potlatch) | Leave a comment

Potlatch #23: Σχέδιο ορθολογικών εξωραϊσμών της πόλης του Παρισιού (13 Οκτωβρίου 1955)

Potlatch #23

13 Οκτωβρίου 1955

Σχέδιο ορθολογικών εξωραϊσμών της πόλης του Παρισιού

Οι λετριστές που ήταν παρόντες στις 26 Σεπτεμβρίου πρότειναν από κοινού τις λύσεις που αναφέρονται εδώ για διάφορα πολεοδομικά προβλήματα που ανέκυψαν τυχαία από τη συζήτηση. Εφιστούν την προσοχή στο γεγονός ότι δεν εξετάστηκε καμία κατασκευαστική πτυχή, καθώς η εκκαθάριση του εδάφους θεωρήθηκε από όλους ως το πιο επιτακτικό ζήτημα.

Να ανοίγει το μετρό τη νύχτα, μετά το τέλος της κυκλοφορίας των συρμών. Να παραμένουν οι διάδρομοι και οι ράγες αχνά φωτισμένες με αμυδρά διακοπτόμενα φώτα.

Με την κατάλληλη διευθέτηση των κλιμάκων κινδύνου, και με τη δημιουργία γεφυρών όπου είναι αναγκαίο, να ανοίγουν οι στέγες του Παρισιού για περιπάτους.

Να μένουν ανοιχτές οι πλατείες τη νύχτα. Να διατηρούνται σκοτεινές. (Σε ορισμένες περιπτώσεις ένας χαμηλός σταθερός φωτισμός μπορεί να δικαιολογείται για ψυχογεωγραφικούς λόγους.)

Να εξοπλιστούν οι φανοστάτες όλων των δρόμων με διακόπτες· ο φωτισμός να είναι στη διάθεση του κοινού.

Για τις εκκλησίες προτάθηκαν και αναγνωρίστηκαν ως βάσιμες τέσσερις διαφορετικές λύσεις έως ότου κριθούν μέσω του πειραματισμού, που θα οδηγήσει γρήγορα στην επικράτηση της καλύτερης:

Ο Γ.-Ε. Ντεμπόρ δηλώνει υπέρμαχος της ολοσχερούς καταστροφής των θρησκευτικών κτιρίων όλων των δογμάτων. (Να μη μείνει κανένα ίχνος, και να χρησιμοποιηθεί ο χώρος.)

Ο Ζιλ Ζ. Βολμάν προτείνει να διατηρηθούν οι εκκλησίες, αδειάζοντάς τις από οποιαδήποτε θρησκευτική έννοια. Να αντιμετωπιστούν σαν συνηθισμένα κτίρια. Να επιτραπεί στα παιδιά να παίζουν εκεί.

Η Μισέλ Μπερνστάιν ζητάει να καταστραφούν εν μέρει οι εκκλησίες, έτσι ώστε τα ερείπια που θα απομείνουν να μη φανερώνουν πια τον αρχικό προορισμό τους (ο Πύργος του Ιακώβου, στη λεωφόρο Σεβαστουπόλεως, θα ήταν ένα τυχαίο παράδειγμα). Η ιδανική λύση θα ήταν να ισοπεδώνεται πλήρως η εκκλησία και να ανοικοδομούνται ερείπια στη θέση της. Η λύση που προτάθηκε αρχικά επιλέγεται αποκλειστικά και μόνο για λόγους οικονομίας.

Ο Ζακ Φιγιόν, τέλος, επιθυμεί τον μετασχηματισμό των εκκλησιών σε σπίτια του τρόμου. (Να χρησιμοποιηθεί η σημερινή ατμόσφαιρά τους, εντείνοντας τις επιδράσεις πανικού που έχει.)

Όλοι συμφωνούν να απορριφθεί οποιαδήποτε αισθητική αντίρρηση, να σωπάσουν οι θαυμαστές της πύλης [του καθεδρικού ναού] της Σαρτρ. Η ομορφιά, όταν δεν αποτελεί υπόσχεση ευτυχίας, πρέπει να καταστρέφεται. Και τι παριστάνει καλύτερα τη δυστυχία από αυτό το είδος μνημείου που έχει ανεγερθεί πάνω σε όλα όσα δεν έχουν ακόμα κυριαρχηθεί μέσα στον κόσμο, στο μεγάλο απάνθρωπο περιθώριο της ζωής;

O καθεδρικός ναός της Σαρτρ

Να διατηρηθούν οι σταθμοί όπως είναι. Η αρκετά συγκινητική ασχήμια τους συμβάλλει πολύ στην ατμόσφαιρα του περάσματος που προκαλεί την ανεπαίσθητη έλξη αυτών των κτιρίων. Ο Ζιλ Ζ. Βολμάν ζητάει να διαγραφούν ή να παραποιηθούν αυθαίρετα όλες οι ενδείξεις σχετικά με τις αναχωρήσεις (προορισμοί, δρομολόγια κ.λπ.). Αυτό για να ενθαρρυνθεί η περιπλάνηση. Μετά από έντονη συζήτηση, η αντίρρηση που είχε διατυπωθεί εγκαταλείπεται και το σχέδιο γίνεται αποδεκτό χωρίς επιφυλάξεις. Να ενισχυθεί η ηχητική ατμόσφαιρα των σταθμών με τη μετάδοση ηχογραφήσεων που προέρχονται από πολλούς άλλους σταθμούς – και από ορισμένα λιμάνια.

Κατάργηση των νεκροταφείων. Ολοσχερής αφανισμός των πτωμάτων και των ενθυμίων αυτού του είδους: ούτε στάχτες ούτε λείψανα. (Εφιστάται προσοχή στην αντιδραστική προπαγάνδα που αντιπροσωπεύει, μέσω του πιο αυτόματου συνειρμού ιδεών, αυτή η ειδεχθής επιβίωση ενός παρελθόντος αλλοτρίωσης. Μπορεί κανείς να δει ένα νεκροταφείο χωρίς να σκεφτεί τον Μωριάκ, τον Ζιντ, τον Εντγκάρ Φορ;)

Κατάργηση των μουσείων και διανομή των καλλιτεχνικών αριστουργημάτων στα μπαρ (το έργο του Φιλίπ ντε Σαμπέν στα αραβικά καφέ της οδού Ξαβιέ-Πριβά, η Στέψη, του Νταβίντ, στο Βαρέλι της Μοντάν-Ζενεβιέβ).

Απεριόριστη ελεύθερη πρόσβαση όλων στις φυλακές. Δυνατότητα τουριστικής διαμονής εκεί. Καμία διάκριση μεταξύ επισκεπτών και καταδίκων. (Για να ενισχυθεί το χιούμορ της ζωής, τραβώντας κλήρο δώδεκα φορές τον χρόνο, οι επισκέπτες θα μπορούσαν να μπαγλαρώνονται και να καταδικάζονται σε μια πραγματική ποινή. Αυτό για να δοθεί πεδίο στους ηλίθιους που έχουν απόλυτη ανάγκη να διατρέχουν έναν ανιαρό κίνδυνο: στους σημερινούς σπηλαιολόγους, για παράδειγμα, και σε όλους εκείνους των οποίων η ανάγκη για παιχνίδι συμβιβάζεται με τόσο φτωχά υποκατάστατα.)

Τα μνημεία, των οποίων η ασχήμια δεν μπορεί να αξιοποιηθεί (τύπου Μικρού ή Μεγάλου Παλατιού), θα δώσουν τη θέση τους σε άλλες κατασκευές.

Αφαίρεση των αγαλμάτων που απομένουν, των οποίων η σημασία είναι ξεπερασμένη – των οποίων οι ενδεχόμενες αισθητικές ανακαινίσεις καταδικάζονται από την ιστορία πριν την εφαρμογή τους. Η σημασία των αγαλμάτων θα μπορούσε να διευρυνθεί – στη διάρκεια των τελευταίων χρόνων τους – με την αλλαγή των τίτλων και των επιγραφών των βάθρων, είτε με μια πολιτική έννοια (Τίγρη η επονομαζόμενη Κλεμανσώ, στα Ηλύσια Πεδία) είτε με μια παραπλανητική έννοια (Διαλεκτική αφιέρωση στον πυρετό και στην κινίνη, στη διασταύρωση της λεωφόρου Μισέλ και της οδού Κοντ· Τα μεγάλα βάθη, στην πλατεία του περιβόλου στο Ιλ ντε λα Σιτέ).

Να σταματήσει η αποβλάκωση του κοινού από τις σημερινές ονομασίες των δρόμων. Να απαλειφθούν οι δημοτικοί σύμβουλοι, οι αντιστασιακοί, οι Αιμίλιοι και οι Εδουάρδοι (55 δρόμοι στο Παρίσι), οι Μπιγκό, οι Γκαλιφέ, και γενικότερα όλα τα αισχρά ονόματα (οδός Ευαγγελίου).

Στο πλαίσιο αυτό, ισχύει περισσότερο από ποτέ η έκκληση που έγινε στο τεύχος 9 του Potlatch για τη μη αναγνώριση της λέξης άγιος στα τοπωνύμια.

Posted in Λετριστική Διεθνής (Potlatch) | Leave a comment

Potlatch #23: Λετριστική παρέμβαση (1955)

Potlatch #23

13 Οκτωβρίου 1955

Λετριστική παρέμβαση

Διαμαρτυρία προς τη σύνταξη των Times

Κύριε,

Οι Times μόλις ανήγγειλαν το σχέδιο κατεδάφισης της Κινέζικης συνοικίας του Λονδίνου [1].

Καταγγέλλουμε αυτό το ηθικιστικό πολεοδομικό εγχείρημα που τείνει προφανώς να καταστήσει την Αγγλία ακόμα πιο πληκτική απ’ όσο έχει ήδη γίνει πρόσφατα.

Τα μόνα θεάματα που σας απομένουν είναι μια στέψη από καιρό σε καιρό, και οι συχνότεροι αλλά γενικά ανεπιτυχείς αρραβώνες των πρώτων κυριών του Βασιλείου. Οι εξαφανίσεις όμορφων νεαρών κοριτσιών, από καλές οικογένειες συν τοις άλλοις, θα γίνουν πιο σπάνιες μετά την εξάλειψη του Λάιμχαουζ. Πιστεύετε ότι ένας τζέντλεμαν μπορεί να διασκεδάζει στο Σόχο;

Θεωρούμε πρόσκαιρη και οπισθοδρομική την υποτιθέμενη μοντέρνα πολεοδομία που προτείνετε. Ο μοναδικός ρόλος της αρχιτεκτονικής είναι να υπηρετεί τα ανθρώπινα πάθη.

Σε κάθε περίπτωση, είναι ανάρμοστο να καταστραφεί αυτή η Κινέζικη συνοικία του Λονδίνου προτού μας δοθεί χρόνος να την επισκεφτούμε και να διεξάγουμε εκεί ορισμένα πειράματα στην κατεύθυνση των ψυχογεωγραφικών ερευνών που επιδιώκουμε.

Τέλος, αν ο εκσυγχρονισμός σάς φαίνεται – όπως και σ’ εμάς – ιστορικά αναγκαίος, σας συνιστούμε θερμά να τον εφαρμόσετε στους πιο επείγοντες τομείς, δηλαδή στους πολιτικούς και ηθικούς θεσμούς σας.

Δεχθείτε, Κύριε, τη διαβεβαίωση της βαθύτατης εκτίμησής μας.

Για τη Λετριστική Διεθνή:
Μισέλ Μπερναστάιν, Γ.-Ε. Ντεμπόρ, Ζιλ Ζ. Βολμάν

Ζήτω η σημερινή Κίνα

Μερικές μέρες μετά την αποστολή αυτής της διαμαρτυρίας μαθαίνουμε από την Ισπανία ότι η Φρανκική πολεοδομία, καθοδηγούμενη από τις ίδιες ηθικιστικές προθέσεις, καταστρέφει την Κινέζικη συνοικία της Βαρκελώνης, στην οποία έχει ήδη προκαλέσει φοβερά ρήγματα. Σε αντίθεση με την Κινέζικη συνοικία του Λονδίνου, η “Barrio Chino” [Τσάιναταουν] της Βαρκελώνης ονομάστηκε έτσι για καθαρά ψυχογεωγραφικούς λόγους, και κανένας Κινέζος δεν κατοίκησε ποτέ εκεί.

Barrio Chino, Βαρκελώνη (1958)

[1] ΣτΜ. Το σχετικό άρθρο των Times: http://writingcities.com/2015/07/15/debord-jorn-in-limehouse-and-the-best-single-objection-to-planning-you-will-ever-read/

Posted in Λετριστική Διεθνής (Potlatch) | Leave a comment